Breve-rías

O primate que fala

2011-12-30T08:16:00.000-08:00

Definitio fit per genus proximum et differentiam specificam

horismós ek génous kaì diaforôn ésti

ὁρισμός ἐκ γένους καὶ διαφορῶν ἔστι

O animal racional,

o animal social, o animal político (segundo outra tradución),

o mono núo, o mono en coiro, o mono espido (tres traducións),

o primate que fala,

o primate que fala galego,

o primate que fala español,

o primate que fala inglés,

o primate que fala inglés variedade iankee.

Ben se ve que non sempre o home

-e a muller-, a persoa humana,

ten a mesma esencia.

Para uns o xénero próximo é algo tan xeral

-o xénero sempre é xeral, xa a palabra o di:

xeral, adx., 'referente ao xénero'-, digo que

para eses o xénero é unha nota moi xeral

como a animalidade, un supoñer, isto é,

a condición de pertencente

ao reino dos animais, distinto do das plantas,

dos seres micolóxicos e dos minerais.

Para outros o xénero próximo é próximo de verdade:

a condición de mono ou condición piteca,

a condición de primate, cumio da piteca,

por que non a condición pitecantrópica?

O "home simplemente" é o xénero para a bioloxía divorciada da filosofía;

a persoa humana, esta da que coetaneamente temos experiencia,

é un homo sapiens malia a experiencia nos estar a dicir adoito e continuo

que a sabencia non se lle ve á maior parte dos seus individuos

senón por azar ou por milagre algunha vez.

Mais isto da sabencia xa se refire á diferenza específica,

isto é, a aquela nota pola que a persoa humana se diferenciaría

dos demais seres que comparten con ela o xénero considerado,

supoñamos, a animalidade, a condición piteca,

a de primate, a pitecantrópica ou de homínido.

A definición "primate que fala" vén sendo empregada

pola filosofía próxima á sociobioloxía.

Agora ben, a de "falante" é unha diferenza específica auténtica,

verdadeiramente importante e pertinente,

razón de autenticidade, nobreza e plena humanidade?

Os nacionalsocialistas coidaban que o importante non é

a condición de falante, senón máis ben a da lingua que se fala.

Os "gallegos" de hoxe, fieis ás ensinanzas dos seus formadores e políticos,

pensan que non é persoa humana auténtica

-polo que apenas se diferencia doutros primates ou homínidos-

aquel home ou muller que non fale ben o español e medio fale o inglés americano;

o de tamén falar galego é o de menos,

algo absolutamente prescindíbel.

Ven Don Benigno

2011-12-16T10:03:00.000-08:00

Copio e encolo aquí un texto do noso amigo Xaquín, escrito con dor de home ofendido por unha intervención recente do valedor do pobo verbo do recoñecemento do galego como "lingua propia" de Galicia. O que reza o Estatuto de Autonomía seica agora non vale xa, independentemente de abrogacións e derrogacións.

VEN DON BENIGNO, VEN VALEDOR, VEN SALVADOR

XAQUÍN CAMPO FREIRE. NARÓN, 13-12-2011. (SANTA LUCÍA ME CONSERVE A VISTA).

Os que se chaman cristiáns andan agora polo Nadal enganando a xente. Fálanlles dun Mesías. Andrómenas! Non temos máis mesías que o Divino Don. Don Benigno! Non vos deixedes enganar. O único salvador é Don Benigno, o des-Valedor do pobo.
Por fin! Agora si que podemos dicir que é Nadal. Apareceu o señor, o que quita, o que arrinca, o que borra o pecado de Galiza. Ven, non tardes, señor! Ven, salvador!
Eu confésome pecador e agora sei por ti que no pecado me concibiu a miña nai. Deume un apelido ‘propio’ da Galiza: Freire. Que noxo, meu Divino Don Benigno. Non só iso: Aprendeume a falar en galego. Os pecadentos din que é o propio de aquí. Blasfemia! De lesa divindade! Menos mal que vés ti, salvador, redentor: O Divino Don Benigno.
Nin Estatuto, nin nacionalidade histórica, nin himno, nin bandeira, nin xeografía nin historia, nin Caixa, nin Nova. Galiza non ten nada propio. Foi embargada e vaise proceder ao desaloxo e despoxo inmediato.
Eu, O Divino Benigno, Autor, mestre e único interprete auténtico da única e válida lei, humana, divina ou dos avernos, así volo fago saber, coa anuencia do voso Presidente o Excelentísimo Don Feijoo e os seus anxelicais corifeos.
Ollo! Don Benigno non aparece por xeración espontánea. Vén precedido polo israel santificador que preparou os seus camiños: UPyD (Un Profeta y Divino. El está xa entre nós e non somos quen de desatarlle as cinchas da súa capa de súper Star.
Un pequeno pregoeiro, Jesús (o Vázquez), anuncia a boa nova. Escoitádeo! É el! Don Benigno, O Don, o Don Divino! El, quen nos di solemnemente: O meu reino non é deste mundo: Galiza non existe de seu. Foi expropiada. E todo canto tiña foi botado ao refugallo. Eu, xuíz divino, entendido na Lei e nos Profetas pronuncio o veredicto: O galego non é lingua propia da Galiza. Queimemos todos os libros que tal poñan como xa fixo o pregoeiro Jesús (o Vázquez) hai un ano cos libros de texto en galego.
Non dades aprendido. Sondes un pobo testán e ruín, de dura cerviz. Debiades ter moi claro o que xa fica gravado nas escrituras: Se de “Galilea non pode saír algo bo”, referíndose a Xesús, (non ao Vázquez),como é que pretendedes agora vós que a Galiza sexa de máis categoría, por moito que argumentades que tendes na orixe a raíz ‘Gal-?
Da raíz ‘gal-‘ non deriva como propia a palabra galego. Nin como adxectivo e moito menos como substantivo. Só como adverbio e interxección despectivos: Galego! Galego tiñas que ser! Da raíz gal-, no senso nobre, só deriva: Castellano.
Non dades aprendido. Xa volo dixo esa preciosa profetisa Rosa Díez, cando se referiu a don Mariano Rajoy. “Es muy gallego en el sentido peyorativo de la palabra”. Parece ser que ese é o único senso que temos os fillos desta terra.
E tamén a concellala de ‘La’ Coruña que suprimiu os conxuntos musicais autóctonos para no hacer unas fiestas demasiado gallegas. Eran tres ou catro. E iso que o seu pai, dixo ela, criouna en galego.
Aí tendes un exemplo. Esa aprendeu. Babiáns! Que sondes uns babiáns! A vós haivos que falar coma Paulo aos da Galacia, que tamén teñen a raíz gal-: Oh necios e estúpidos gálatas!
Na ‘miña’ Gramática castellana(1951) había esta poesía: “España se nos moría / a golpes de hoz y martillo, / pero Dios mandó a salvarla / a Franco, nuestro Caudillo!"
Nós só queremos o Divino Benigno que, coma Franco, apareceu: Por la G. De Dios, como rezaban as patrióticas pesetas. Ven, ven, non tardes! Oh, Divino Benigno!
Eu teño claro que mentres non esborranche dos meus xenes maternos o apelido Freire, nunca poderei pertencer ao teu reino, Divino Benigno. Piedade de min, Divino Benigno! Son Freire. Teño pecado orixinal: Son galego. Eu son propio da Galiza. E así me vai.

Un concerto na menor

2011-10-17T07:59:00.000-07:00

UN CONCERTO “NA MENOR”

Copio e encolo dun xornal dixital galego o texto da seguinte noticia:

“A orquestra e o coro Gaos interpretará este sábado a 'Misa de Réquiem en re menor' de Wolfgang Amadeus Mozart --ás 21.30 horas e con entrada libre-- na Catedral de Santiago, nun recital que contará coa colaboración de Carmen Subrido, Nuria Lorenzo, Borja Quiza e Francisco Corujo.

“Este recital, enmarcado no 'Ciclo de concertos en catedrais galegas' programado pola Consellería de Cultura e Turismo, contará ademais co clarinetista Antonio Suárez que interpretará xunto á orquestra Gaos o 'Concerto para clarinete e orquestra na menor', tamén do xenio de Salzburgo.
“A Orquestra Gaos naceu en abril de 2009, formada por músicos de toda Galicia --na súa maior parte profesores e alumnos dos principais conservatorios galegos-- baixo a dirección de Fernando Briones.
“Nuns dous anos colaboraron coa orquestra 227 músicos galegos en 19 programas diferentes, a través de 30 concertos en diversos auditorios de Galicia.
“Así mesmo, este ciclo continuará o domingo, 16 de outubro, na Catedral de Mondoñedo ás 19.30 horas, tras o seu paso nos últimos días polas localidades de Tui, Ourense e Lugo.”

A seguir escribo estes comentos:

Fáisenos nel sabedores, entre outras novidades, do programa dun recital musical, que vén estar formado por dúas obras de Mozart, textualmente:

‘Misa de Réquiem en re menor’ (sic) e

‘Concerto para clarinete e orquestra na menor’ (sic).

Quedo pampo e estantío, sen ánimo sequera para botar as mans á cabeza e os meus ais e exclamacións ao aire, que serían de pasmo se da boca me desen saído.

Penso e pregunto sen palabras que sería o que aconteceu para isto se producir. Fago suposicións e trato de responder con sentido.

Sería unha tradución de máquina? Seguramente. Unha tradución sen corrixir? Poida que non; mais corrixida por unha persoa profana verbo do mundo da música. Unha tradución dun texto redactado orixinalmente, en que lingua? En castelán, con toda seguridade. E agora vén o colmo do meu pasmo, tanto que os que me ven neste estado, “xa todos prenden espanto”.

A causa do meu espanto vela aquí:

O xornal dixital de onde tomo a noticia, suponse que redacta os seus textos en galego, ou iso se deduce da súa oferta e presentación pública. Así que non creo que esta que nos ocupa, primeiro a escribisen en castelán e logo a pasasen pola máquina e a revisasen. Para que tanto traballo!

Non cabe máis ca unha explicación. A noticia foi redactada en castelán e así lle chegou ao xornal dixital, seguramente; ou na mesma orixe a traduciron maquinalmente, nunca mellor dito, e logo a mandaron.

Onde sería redactada a noticia? Suposición ben encamiñada: no organismo programador dese ciclo de concertos en catedrais. É dicir, na Consellería de Cultura e Turismo. Claro, onde ía ser!

Saio do meu pasmo, bórraseme o teso das faccións, xa ninguén de min prende espanto. Canxa todo, cadra tan ben…! Provén da mesma orixe de onde aquel famoso “Desván de los Monjes” de hai dous anos -lembren os lectores e as lectoras.

Ninguén se espante, pois logo, doutras tachas e eivas en que incorren os redactores dese texto, estoutras referentes á identificación e titulación correcta das obras interpretadas nos concertos.

A tales escritores, profanos no eido da música, quizais non lles haxa que pedir milagres. Porén un pouquiño máis coidado xa deberon ter posto, pobres. Vexamos cales son os títulos orixinais e máis usuais desas obras de W. A. Mozart, compostas en 1791, o derradeiro da súa vida:

Requiem in d-Moll (KV 626)

Konzert A-dur für Klarinette (KV 622).

Se traducisen directamente do alemán ao galego, podían escribir:

Requiem en re menor

Concerto para clarinete en La maior.

En cambio –compárese–, segundo eles trátase de:

Misa de Réquiem en re menor

Concerto para clarinete e orquestra na menor.

Pase o de “Misa de Requiem…”; sobra en todo caso o til da palabra “Réquiem”, por inoportuno, innecesario e non sei cantos outras cualificacións negativas.

O que non ten escusa nin perdón é o título do concerto. Sobra o de “e orquestra”, pois nin pertence ao título nin se precisa; se non houbese orquestra, non se trataría dun “concerto”, senón doutra forma musical. Agora ben, iso de cambiarlle o modo á composición, chamándolle “menor” cando é “maior”! E o peor de todo, o colmo dos colmos da profanidade e da profanación faltaba aínda por vir: o de escribir “na menor” onde tiña que pór “en La maior”; ou, cometido o erro lingüístico e musical antecedente, “en la menor” polo menos.

Isto pasa en Galicia. Noutras partes, tamén?

Políticos. Ruíns e porén necesarios

2011-09-21T08:26:00.000-07:00

POLÍTICOS. RUÍNS E PORÉN NECESARIOS

Non sei que me dá chamarlles ruíns aos políticos; e ás políticas, que non as esquezo.

Se foren ruíns, non o son principalmente polo oficio. Sono máis ben polo xorne individual de cada unha das súas persoas. Cuestión de valores, das súas actitudes ante a vida e o mundo.

De ética, nunha palabra.

O caso é que os homes e mulleres dedicados profesionalmente á acción política non teñen dun tempo para acá moi boa sona, senón todo o contrario.

Acabo de escoitar pola radio que un dos políticos peor valorados pola opinión pública española ao longo dos últimos anos, case unha década, está a piques de acceder a un alto cargo de autoridade no Estado español. E así é ou así parece que vai ser!

Hai uns anos falaban entre si dous amigos meus referíndose ao irmán dun deles. Preguntáballe un ao outro se seu irmán seguía metido en política. Respondíalle o outro que así era por desgraza. Asentía o primeiro, dándolle a razón.

-Non a tendes –intervín eu–; cando menos, non vola podo dar de primeiras. Podedes tela no caso concreto de que falades. Agora ben, respondédeme a unha cuestión. Temos necesidade do labor que fan os políticos, si ou non? Coidades que sería mellor prescindir deles, acabar con eles?

Non me responderon. Coido que os fixen pensar. Ou non, ide vós saber.

Quero dicir, quixen dicirlles e aséntoo aquí e agora, que é bo que haxa políticos, por ruíns que eles foren.

Se non os houber, quen dirixiría a administración dos bens públicos? Ou seica tamén estes terían de ser eliminados, xuntamente cos políticos?

Daquela, en que mans estarían os nosos destinos colectivos, nos dos grandes propietarios? Nos dos ricos, claro está!

E volveriamos, logo, aos señoríos medievais? Ou ás monarquías absolutas do antigo réxime? Aínda así, estes señores ou monarcas tardarían moito en buscar os seus vilicos, os seus privados, os seus ministros -políticos á fin e ao cabo- que nos fixeren pasar polo aro?

Decididamente, é preferíbel escoller entre a rapa e a rebola antes de que o amo nos dea na testa coa rapa primeiro e despois coa rebola.

Dicían os nosos vellos: “Entre a rapa e a rebola, veña o demo e escolla”. Digamos por contra nós: “Entre a rapa, a rebola e o demo, escollamos entre todos nós, aínda que erremos como adoita acontecer; mais ninguén escolla por nós, xa que da función que eles fan non podemos prescindir.”

Que lle imos facer? Se non hai nada mellor, acollerémonos ao menos ruín.

De por parte, non todos os políticos son iguais. Aínda quedan por aí bastantes non ruíns, non malvados. Non son tampouco os menos numerosos. Quizais sexan, certo, os menos poderosos.

É iluso propoñer que optemos por eles, aínda que saibamos que non van ter moita influencia?

Poderán temperar a política dominante ou polo menos oporlle certa resistencia. Para que non nos envolva ou esmague a ruindade política imperante.

A perda do Códice Calixtino

2011-07-07T07:51:00.002-07:00

A PERDA DO CÓDICE CALIXTINO

Pasmo, asombro, arrepío! Desapareceu da catedral de Santiago o Códice Calixtino! Desaparece precisamente no transcurso do ano en que se está a celebrar o octocentésimo aniversario do templo. Oitocentos anos e un bo pico ten o propio códice. Cando a obra románica da catedral se estaba iniciando, o Liber Sancti Iacobi estaba practicamente rematado e, polo que parece, tamén o groso do seu exemplar máis prezado e auténtico, é dicir, este manuscrito medieval iluminado que agora desapareceu, o chamado Codex Calixtinus.

Tras a noticia da desaparición, xurdiron os laios e as comparacións avaliadoras da súa gravidade: unha perda irreparábel, din uns; unha peza insubstituíbel, quéixanse outros; é coma se desaparecese o Museo do Prado, nota un historiador; era dunha calidade artística única, a xoia da catedral e da cidade, afírmase, polo que é preciso recuperalo.

É moi grande a perda, no caso de que se confirme e non se recupere? Éo, non caiba a menor dúbida. Isto afirmado sen reticencias, entremos porén en razón.

Perdeuse moito, perdeuse unha concreta obra de arte senlleira. Aínda así, o máis importante dela remanece. Enténdase ben o que digo. Comparemos. Das grandes obras da antigüidade clásica, grega ou latina, é un mal menor realmente acontecido o feito de que se perdesen os exemplares contemporáneos da súa publicación e primeira recepción polo público lector. Porén tales obras non se perderon, pois remaneceron na súa total ou case total integridade a través das múltiplas e sucesivas copias, e lecturas. Só a lectura dunha obra de arte literaria e a contemplación dunha obra de arte plástica aseguran a súa auténtica conservación.

En conclusión, o Liber Sancti Iacobi non se perdeu coa perda deste valioso manuscrito iluminado. Non se perderon a literatura, a música e as ilustracións do propio Codex Calixtinus, pois dispoñemos de moitas e boas reproducións de todas as súas páxinas. O máis importante remanece e boa falla nos faría a todos, e a este pobo desmemoriado con máis razón, a familiaridade con esa riqueza de contidos, testemuños dun dos tempos fundacionais deste país, non paradisíacos así e todo, deixándonos de fáciles mitificacións. Estoutra perda é moito máis grave, e dela poucos se queixan. Nin se erguen voces de alerta con ruído e escándalo.

Digamos sen receo que a perda do manuscrito medieval é unha metáfora axeitada da gran perda irreparábel que está a sufrir Galicia, a da súa identidade cultural e lingüística. A desaparición do Codex Calixtinus vén sendo o vehículo ou termo figurado; o teor ou realidade verdadeira á que se refire, o que de verdade se perde e de forma irreversíbel -o códice aínda pode recuperarse-, son a lingua e a cultura galegas.

Ninguén se escandalice da comparación que acabo de desenvolver. O profesor García de Cortázar fai outras, todas dentro do ámbito das artes plásticas. O grande Castelao fixera hai tempo a xa clásica entre o Pórtico da Gloria e a lingua. Porén hai a quen lle doe o simbólico e non lle preocupa o real! Deformacións! Ideoloxía! Estamos de loito!

O galego é insignificante

2011-04-13T12:53:00.000-07:00

Cadroume hoxe mesmo a sorte de asistir a un solemne acto académico na Universidade de Santiago. Houbo discursos de dous profesores, galegos ambos, e expresáronse unicamente en lingua castelá. Houbo intervencións de alumnos e só utilizaron a lingua castelá. Ao final dixo unhas palabras o rector magnífico e fíxoo brevemente nun galego ben mal falado por certo. Unha voz foi, nunha parte do acto, pronunciando o nome dos alumnos homenaxeados. Os apelidos galegos pronunciounos á moda, a la mode, de Madrid (Tojeiro con /x/, por exemplo), e os portugueses igualmente (da Cunha como /dakúna/, Coelho como /koélo/, etc.), e tamén lle oímos pronunciar Lourdes como /loúrdes/e así outras paveradas que me fixeron pensar "E isto acontece na casa da ciencia, esta é a universidade de Santiago inserta no espazo educativo europeo!" Ignorancia monolingúe en castelán, única lingua do mundo! O galego pertence á orde das cousas insignificantes. Chego á casa e leo isto do amigo Xaquín Campo, que copio e encolo:

UNHA GARZA REAL SOBREVOOU O PENAL DE TEIXEIRO

XAQUÍN CAMPO FREIRE, MANDIÁ, 13-04-2011.

Benquerido amigo/a: Se buscas un notición, non sigas. Estoume a mover no terreo do “insignificante” para a ciencia. Lembras a “Milana bonita” de Delibes, o “Adiós, Cordera” de Clarín ou “O Pachín de Balbino”, de Neira Vilas? Vou máis por aí.

Martes, 12 de abril de 2011, ás 11,15, estabamos no patio do Módulo 7 uns vinte homes. Baixaran dos talleres para descansar un pouco. Comigo estaba un rapaz. Foi o primeiro que a viu: “Ollade! Unha garza real. Está desorientada. Perdeu o río. Despistouna esta mole de cemento”. Gravei as verbas na miña memoria emocional. Todos os ollos fitamos cara a ela. Durante uns minutos deu voltas e reviravoltas, moi amodiño. Incluso empezou a baixar. Certamente estaba desorientada. Deixamos as conversas para atender. E foise. Como ves, “todo insignificante”. Pero eu vin bágoas en máis dunha cara. A outro entendinlle entre dentes: “Eu non quero seguir. Estou cansado”. Aínda non tivemos tempo de falar do asunto. Tratarémolo no taller de terapia do próximo martes. “Ti non entendes o que significa isto para min!”, dicimos tantas veces. O valor dos significantes e dos significados. Eu nunca me unirei aos que se lles enche a boca dicindo: “Ata que podrezan no cárcere!” Entendo a rabia das vítimas. Solidarízome con elas. Mais non entendo a demagoxia de quen rabuña aínda máis nas feridas para que sigan sangrando. Iso non cura a ninguén. Dará a sensación de que imos de redentores. Así nos vai nunha sociedade enferma. Iso disque non é violencia.

No meu internado, anos cincuenta, un colega, noviño e criado sempre en Ferrol contábanos a gargalladas como, cando foi á casa dos avós, na do lado morréralles un pucho, un becerriño. E aqueles ‘pailáns’ choraban “coma se” fose por unha persoa. Seu pai traballaba na Bazán e cobraba ben a final de mes. Este meu amigo, excelente compañeiro, estaba incapacitado para entender os significados. Non alcanzaba a ver o que supuña naquela casa aquel puchiño que morrera. El só sabía do que era morrer as persoas. Trabucábase cando facía a comparación: “coma se”. Non era rural.

Nesta sociedade que vivimos temos atrofia de sensibilidades. Escoiteille un día a un eclesiástico de alto rango dicirlle aos sacerdotes: “Eso del gallego es cosa de políticos. Lo nuestro es anunciar el Evangelio”. Xesús de Nazaré nunca diría tal. Este tampouco entende nada, dixen para min. E lembreime daquel compañeiro meu. Confúndeo todo. A referencia á política non sei se o dixo pola cantidade de actos que copreside, onde a eucaristía pasa a ser un número máis da efeméride, veña a conto ou non. Como se pode así entender vitalmente a linguaxe sacramental? Estes son dos que berran se se lle dá a paz á familia do finado. Pero logo nos actos de pro van facer o “rendez-vous” ou prohíben aplaudirlles a uns noivos, pero eles comezan a facelo cando vén o Papa. Vemos o problema dos significantes e dos significados na vida e tamén na linguaxe sacramental? Que ben nos viría unha pequena dose de educación na intelixencia emocional, da que nos falou D. Goleman, e un chisquiño da autenticidade de C.Rogers.

Que poden significar os complexos dun homiño, nacido e criado en Os Peares, cando ataca con tal saña a lingua do pobo que o criou, na que falaron todos os seus devanceiros, e arrodeado dos adláteres, mirándose nel, entran coma xabarís nun maizal?

“Ollade! Unha garza real. Está desorientada. Perdeu o río. Despistouna esta mole de cemento”, dixo aquel rapaz, falando en profecía. Que parecido é o mundo ao patio dun penal nunha mañá na que o sol foi quen de rachar os fiaños dunha brétema que se mete coma unha mala nabiña na alma. Quen puidese ser garza real! “Reorientarse. Reencontrar o río. Liberarse da mole de cemento”. A min tamén se me humedecen os ollos cando vexo á garza real remontar o voo da liberdade. Voar cara ao infinito!

Desalmados

2011-01-25T10:53:00.000-08:00

Copio encolo un novo contributo do amigo Xaquín Campo Freire. Máis unha denuncia da destrución do máis íntimo e valioso patrimonio do pobo galego, a súa lingua e cultura.

DES-ALMADOS

XAQUÍN CAMPO FREIRE.- FONTE DA CRUZ, 25-01-2011.

A “Perica” era atolada e moi larpeira. Un neno de sete anos arma moi pouco e a vaca ben o sabía.

Miña tía tivera un derrame cerebral e había que atendela en todo momento. Meu avó tiña 94 anos. Miña irmá, a máis vella, tiña 11 e de súpeto houbo de converterse en ama de casa e atender as outras dúas nenas, de 5 e 2 anos, e a enferma. A nosa nai e o noso irmanciño pequeno finaran había uns meses. Esa era a nosa realidade existencial.

Aquel era un día de moito apuro. Tiñamos xente de fóra axudando non sei agora en que traballos dos que se facían en común. O noso pai andaba moi triste e non daba feito. Por iso me pediu que me fixese cargo aquel día das catro vacas na Pena do Bueiro. Eu entendía ben o problema. Pero a Perica escapoume e foi larpar, atrapallar e larfar os nabos á Leira do Camiño, a do tío Rufino de Pedra Pequena. Por máis que corrín, a vaca fixo un verdadeiro estrago. E, para que a desfeita fose menos visíbel, arrinquei como unha ducia de nabos ao salteado e cun canoto grande transplanteinos de espicho. Cousas dun neno de sete anos! Ao día seguinte estaban pampos. As pegadas da vaca marcaban o recorrido e os nabos comidos daban conta da zaragallada. Fíxena boa! Eu falláralle ao meu pai. Tiven medo. Calei. Non dixen nada na casa. Non quería engadir máis tristezas.

Pasados tres días, chegou á casa Rufino moi enfadado. Relatoulle a meu pai toda situación e coa aguillada na man pretendía que meu pai me breara para darme un bo escarmento.

-Mira, Rufino, vas á miña Leira do Cuco e, cando queiras, apáñala toda enteira. O de pegarlle ao neno, permíteme que sexa da miña exclusiva responsabilidade. Xa me abonda coa que me está caendo.- Así lle falou o meu pai con moita seriedade.

A tía Sabina de Agramonte era costureira. Estaba na casa arranxándonos roupa, pois non tiñamos quen nolo fixera. Nunca vin unha muller con tanta enerxía. Ergueuse e púxolle os puños na cara a Rufino. Díxolle que era un malnacido e chamoulle desalmado. Foi a primeira vez que eu escoitei esa palabra. E entendina.

Por que me vén agora á memoria este sucedido da miña infancia? Vou reproducir un titular que lin hai días pasados:

“Yo sé que en la política hay gente capacitada, honesta, trabajadora y comprometida. Pero no me engaño. ¡También hay muchos desalmados que especulan con el bien ajeno, con las riquezas nacionales y con la Madre Naturaleza!”

Consultei a definición da RAE: “Desalmado, -da. (Del part. de desalmar) 1. adj. Falto de conciencia. 2. adj. Cruel, inhumano. 3. adj. ant. Privado o falto de espíritu.”

E pensei na forma de tratar a lingua e cultura galega por parte dos políticos da nosa Comunidade e mesmo do Estado. Incluso por un grande sector da poboación. Noutro dicionario aparece a explicación da etimoloxía: “Sen alma”. E decateime de que a un pobo non lle pode pasar cousa peor do que perder a alma. Estaremos sendo todos uns ‘des-almados’? Estaremos todos vendendo a nosa alma ao diaño?

Asistimos a cotío ao espectáculo de como ante o patrimonio espiritual común e secular da nosa Comunidade entran estes señores como a “Perica” no nabal. Fan unha auténtica desfeita. Abusan de que un neno orfo, un pobo avellentado, é quen ten a misión de coidalo. Non teñen paraxe. Só deixan detrás as pegadas das súas malas artes e poñen a andar todas as aguilladas para brear a nosa cultura, a nosa lingua, os nosos nenos, e a toda a cidadanía, quen, medorentos, calamos, calamos e calamos.

Corremos aceleradamente a ficarmos todos DES-ALMADOS. Cantos Rufinos de Pedra Pequena todos os días! Pegar, brear, destruír, arrasar! Só saben facer iso: DES-ALMAR! Cando aparecerá unha tía Sabina de Agramonte que nos diga e lles diga: DES-ALMADOS!

Esperta pobo galego, que te deixan sen-alma!

Quen nace hoxe ou renace galego?

2011-01-13T08:01:00.000-08:00

Xa non se leva. Agora é a hora de renegar do galego, que llo pregunten á FAES, ao goberniño e... aos acomplexados monolingües urbáns castelán falantes do país. Ao caso! Copio e encolo unha achega do noso amigo Xaquín Campo, escrito co gallo do monumento que o concello do Ferrol lle dedicará o próximo día 21 a Xosé Chao Rego, o autor e suxeito de Eu renazo galego.

“EU RENAZO GALEGO”

XAQUÍN CAMPO FREIRE.- 14-01-2011.

Non. Non me vou eu apropiar do que non é meu. Non quero que me “pille” a futura lei Sinde. Foi este un lema que fixo época dende hai 33 anos e percorre o mundo.

Abonda con pór a frase en calquera buscador na internet e aparecerá ben nidio o seu alcance. Incluso está en moitos poemas, mesmo musicados, por entendidos nesas artes. Quen o soubo recoller e espallar, como utopía e lema propio, foi Xosé Chao Rego.

“HAC LUCE”. Con esta luz. Este é o lema do campus universitario d’A Coruña no que nós, os de Ferrol, estamos incluídos. Ten como logotipo a Torre de Hércules, hoxe patrimonio da humanidade. Este é o faro esplendente e milenario que salvou vidas arreo e mesmo serviu de punto orientador para tantos mareantes incluídos os de terra adentro. É ben axeitado. Como axeitado resulta: “EU RENAZO GALEGO”.

Xosé Chao Rego, Párroco de Santa Mariña do Vilar, en Ferrol, vai ser recoñecido unha vez máis pola querenza dos máis sinxelos. “O povo é que máis ordea”.

O 21 de xaneiro, ás 18 horas, inaugúrase oficialmente o monólito que entre todos fomos.reclamando, aprobando legalmente e que agora vai ser colocado en tempo e forma no lugar onde sabemos que vai ser máis coidado e respectado.

Porque a persoa de Pepe Chao foi e segue a ser coma ese facho de luz dos mellores faros que en todo tempo serven de referencia inequívoca e inesquecíbel. Unha causa exemplar, diría Platón e os escolásticos.

Ese día tamén comeza Acuario. “Un acuario é simpático e humanitario. É honesto e totalmente leal, orixinal e brillante. Un acuario é independente e intelectual. Gosta de loitar por causas boas, soñar e planificar para un futuro feliz. Aprender do pasado, dos bos amigos, divertirse. Pola contra, a un acuario non lle van ben as promesas no aire e tampouco gosta de sentirse só. Non lle acae o groseiro e ordinario. É creativo e foxe das imitacións. Prefire ver o que hai e logo construír “ex novo”. Velaquí o noso logotipo.

“Un logotipo (coloquialmente coñecido en forma curta, logo) é un elemento gráfico que identifica a una persoa, empresa, institución ou produto. Os logotipos soen incluír símbolos —normalmente lingüísticos— claramente asociados a quen representan”.

“Na parroquia de Santa Mariña de Ferrol inaugurouse, posiblemente, un novo estilo, moi singular, moi vencellado a unha maneira de ser arrebatadamente creativa e próxima”. “Santa Mariña do Vilar segue sendo para min a gran verdade da miña vida”. (LÓPEZ MUÑOZ D., Conversa con Xosé Chao Rego, Xerais, Vigo 2002, p 41.) En Santa Mariña do Vilar somos conscientes de que estamos a inaugurar un novo logotipo que nos vai ser moi querido e entrañábel. Nós tamén: HAC LUCE.

Para que un logotipo resulte congruente e xeitoso ten de reunir estas características: Lexíbel. Reproducíbel. Distinguíbel. Memorábel. Neste caso danse esas condicións. E non estou a referirme tanto ao aspecto físico da pedra, que tamén. Porén, neste caso, quero salientar máis a persoa como distintivo, marca e símbolo de toda unha parroquia, dunha bisbarra e de toda a Galiza. Tamén dunha época histórica que fixo historia e marcou camiños. Multitude de camiños. Cando comecen as teses universitarias, con estudos serios e fondos, veremos a inmensa riqueza deste noso mestre de vida. Velaquí unha mostra:

“O galeguismo non é un vestido, especie de traxe rexional, senón unha militancia pola galeguidade, que consiste en facer explícito o que está nas entrañas do pobo.” “EU RENAZO GALEGO”. (LÓPEZ MUÑOZ D., Conversa con Xosé Chao Rego, Xerais, Vigo 2002, p. 151).

Parabéns para todos! Verémonos en Santa Mariña o 21 de xaneiro, ás 18:00 horas e baixo o signo de Acuario. E tamén RENACEREMOS GALEGOS.

Bo Nadal á nosa lingua

2010-12-23T11:39:00.000-08:00

De Xaquín Campo Freire, novamente, recollo e espallo na pequena medida en que este humilde blogue é quen, esta xeitosa prclama:

É NATAL.

FELIZ NATAL!

Naturalmente que vos desexo saúde.

Naturalmente que vos desexo paz.

A TODOS.

E a todos o teus.

E tamén para vós,

deséxovos mil primaveras máis,

miñas queridas lingua e cultura galegas.

O primeiro mandamento:

"Só a El adorarás".

Serás libre!, dixo El.

Quérote libre.

Nin de Deus, nin de ninguén

e nin de ti,

tan sequera.

Libre!

Elaborar unha lingua,

convertela en cultura común,

leva séculos.

Facelas aptas para cantar,

para vivir,

para morrer,

para chorar

para trunfar,

para falalas,

para escribilas....

Para que iso sexa real,

cómpre sermos libres!

É cousa de xeracións tras xeracións.

É patrimonio común.

É misterio sagrado.

Conservalas,

recrealas,

enriquecelas...,

custa sangue, dor e bágoas.

E longos séculos

de pouso,

de consensos

e de esforzos,

Nelas están os inicios

dos procesos máis nidios

de todo un pobo:

Canto fomos,

canto somos

e canto os que veñan serán.

Velaí a nosa historia.

O que se foi facendo

secularmente

como tarefa común,

abonda un pequeno intre

para botar todo a perder.

Abonda con que chegue un iluminado

e chame

"Desván de los Monjes"

a quen o pobo, de sempre,

bautizou como "Sobrado".

Cústame crer no Deus,

que me vai facendo libre

e me esixe liberdade.

O que si teño moi claro

e que abomino dos ídolos:

Dos que matan as mulleres,

dos que abusan dos vellos e dos meniños...

E, posto a abominar de ídolos,

Abrenuntio:

de Feijoo e de Jesús Vazquez.

E non soporto as traizóns

do socio-lingüista Lorenzo,

que “promocionan” en Brasil

a lingua que aquí perseguen.

Ben pouco lles custa e de paso viaxan.

Mentireiros!

Que forza tan destrutiva teñen estes ídolos!

Porén,

se a teñen,

e porque hai adoradores.

Eles,

os ídolos,

no fondo,

non son ninguén.

Nós, si que somos

os babecas e babiáns.

Desperta do teu sono,

Fogar de Breogán!

Para María e Xosé non houbo lugar en Belén.

Xesús tivo de ir nacer fóra,

ben lonxe,

nas afóras das contornas.

Para a lingua galega e a súa cultura

non hai lugar no corazón dos ben situados.

Tampouco nos Pazos dos novos Herodes,

nin nas novas Sinagogas.

Nin cabo dos Sumos Sacerdotes.

Non hai lugar para ningún pobre,

para ningunha pobreza.

A lingua galega,

secularmente,

ficou lingua de pobres,

dos sectores empobrecidos.

Por iso ninguén a quere ao seu lado.

E así llelo dicimos,

aos que nacen,

xa de nenos.

Introxectámolles

"ab initio"

a auto-xenreira.

Un pecado orixinal.

Disto tamén abrenuntio!

Igualiño que no discurso de poderosos.

A crise actual

vén ser por culpa:

dos traballadores,

dos labregos

do seguro dos mariñeiros,

dos parados,

dos presos,

da sanidade,

das escolas,

dos.....

sempre dos pobres

e das causas dos empobrecidos.

Pobres e estranxeiros.Viúvas e orfos.

Vén de vello.

De todos eles arreo a Biblia nos fala.

Coma Xesús de Nazaré.

Desprestixiados.

De Nazaré pode saír algo bo?

Era Gal-lileo.

Da Galilea.

Da Gal-lizia.

Non era da "pura" "Judea"

Nin sequera

un herexe Samaritano.

Como van A FAES,

Gloria Lago,

Corina Porro,

Paco Vázquez....,

as burguesías de finas pelaxes,

cregos e bispos,

todos moi ben situados,

políticos de galería,

etc. ...

mancharse “co dialecto”

e dar lugar aos apestados?

Xa sexan

SIDA,

doentes,

problemas do leite,

reclamos das feministas,

presos,

parados,

despedidos,

negros,

estranxeiros...,

galego falantes,

o crego de Xestoso...

Na sociedade dos "bonitos",

novamente,

"non hai lugar".

Neste ano e medio,

tan só uns poucos

fixeron máis mal

para as nosas lingua e cultura

do que todos os inimigos dos tempos pasados.

Queimaron libros de texto.

Non hai lugar para os escritores da lingua ‘vernacula´.

Non é rendíbel, é noxenta,

minorizada.

Propia dunhas “minorías levantiscas e ideoloxizadas”.

Eles non teñen ideoloxía?

Meus pais e meus avós e os meus devanceiros todos

eran levantiscos por falaren en galego?

Xa vexo que non son un “pura sangre”.

“Ata lle dan de prestado

A beira pola que camiña

A quen naceu desgraciado."

O galego "mancha" o inglés,

que eles, "acomplexados",

só falan con aire tejano.

Por iso hai que vetarllo aos noso meniños.

Fagamos uns “pura raza”.

Porén a culpa é dos adoradores.

Xa o dixo hai cen anos

Edward Bellamy

no conto "O mercado",

levado logo ao teatro.

Tamén a culpa é común.

O mercado ten outras leis.

No portal de Belén,

na noite

fría e sen luz,

en completo desamparo,

quen apareceu?

A "resistencia".

Os que velaban no monte,

con paz e humanidade, uns gandos,

que seguro que eran doutros.

O máis baixo do pobo,

os que non servían para outra cousa,

os que falaban na lingua do común:

Pastores,

ovelleiros e ovellas,

leite e mel silvestre.

E sobre todo

corazóns de humanidade.

Por iso,

baixaron á aquela cabana,

feita á presa

de xestas, labazas

e codesos,

e foron capaces de facer festa

arredor duns pobres

que tiñan un neno envolto

nun capizos mal enxoitos.

Eles, que tantas veces

viron parir ovellas,

que sabían de acoller e recoller

os añiños recén nados,

para alentarlles a vida...

Como ese guarda civil

que, hai uns días,

lle deu quentura

ao meniño de nai negra,

parido nunha patera.

Como Agustín Fernández Paz,

que cantou un vilancico de resistencia:

Non quero premios que me cheguen

manchados no sangue da miña lingua,

que esmorece

por mans de quen,

á conta dela, medran e fan carreira.

Eses saben de nacementos.

Por iso souberon estar presentes.

Nós agora disfrazámolos de anxiños,

con asiñas de veludo,

así xa é cousa deles.

Para iso están.

Son anxiños.

Corren raudos e veloces

e voan a canto dan.

Porén nós:

“E vai ti saber quen son eses forasteiros?”

“A ver quen metes na casa?"

En que lío nos meteron!

A escusa está ben pensada:

Que veñan os anxiños!

Cáritas. Reto. Funeraria.

Os de guarda. A parteira...

Os que alí apareceron,

foron vulgares pastores

das montañas de Belén,

que por suposto nin falaban inglés

nin no cultísimo hebreo.

Falarían nun castrapo

daquel vulgar arameo,

pasado polo corazón:

E foron quen de facer

daquela noite unha festa.

Esa é "a resistencia".

A dos que velan.

"Galiza canta ao Neno"

"Temos futuro, temos mañá."

Así cantaron e fixeron profecía

Suso Mato e Fuxan os Ventos.

En tempos de crise,

hai unha lingua e unha linguaxe:

A da resistencia.

Un pobo

que se resiste

a ser aniquilado,

destruído,

desprestixiado,

acaba gañando.

Xa abonda de complexos impostos!

Que mágoa!

Quixera verte,

meu amig@,

libre,

sen ídolos,

neses Portais de Belén.

E por moitos anos

coincidir contigo.

Daquela, fálame sempre,

en calquera lingua do mundo,

que as entendo todas desde o corazón.

Porén, se é que me queres ben,

fálame nesa lingua melosiña

que celestiais armunías ten,

Fálame na linguaxe da terriña.

Porque son testemuña,

de que Deus non persegue ningunha

e fala na de cada quen,

porque: Deus tamén fala galego.

FELIZ NATAL

E BO ANO 2011!

AMIG@!

Do teu amigo,

Xaquín Campo Freire.

O galego, para o Brasil!

2010-12-17T10:11:00.000-08:00

Copio e encolo un novo artigo de Xaquín Campo sobre as novas aventuras político-lingüísticas do goberniño.

“Lorenzo anima en Brasil á promoción do galego”

XAQUÍN CAMPO FREIRE.- NARÓN, 16-12-2010

Altamente conmovedor, non si? Se me tocase en sorte o premio gordo da lotaría, con toda unha serie no meu poder, non podería recibir neste Nadal mellor nova do que esta que se publica hoxe en varios xornais dixitais. Velaquí dúas mostras:

“O secretario xeral de Política Lingüística, Anxo Lorenzo, animou os responsables dos centros de estudos galegos de Brasil “a continuar coa proxección exterior da lingua e da literatura galegas” (Vid. Cultural galega.- EDUCACIÓN.- (XOV.16.12.2010 < LV.- Galicia.- p. 7. Do grupo El Progreso de Lugo).

Mas non vos pára aí a cousa. Postos a ser creativos, atentos á novidade:

“iniciativa.- “Ademais, Política Lingüística pon en marcha un novo servizo para que, previo pago, os nenos reciban unha carta de resposta dos Reis Magos, personalizada e en galego. A través da web www.cartadosreismagos.com, os pais e nais poden solicitar o envío, previo pago, dunha carta para os seus fillos, asinada polos Reis Magos. Por primeira vez, ademais, ofrécese en galego e na rede. (Vid. REDACCIÓN.- GaliciaHoxe.com.- xoves,16-10-2010 .- Maré | RSS. Do grupo El Correo Gallego.)”

Altamente conmovedor, non si? Este señor ten méritos sobrados para conmovernos. El é coartífice dese marabilloso Decreto da eliminación e persecución do galego na escola en toda Galiza, porque aquí o galego desestrutura os meniños.

E no Brasil? Non compares! Que lles vas pedir aos do Brasil? E se se contaminan, alá eles! Para iso son do hemisferio sur. Os microbios, levalos lonxe.

Antes disto, O Señor Lorenzo xa visitou e falou cos bispos da Galiza para que, coma os mariñeiros de Viveiro, “todos metidos nun bote”, convenceran o Papa para que dixese dúas palabriñas neste non eufónico enxebre. Os bispos non discorreran tal. Porén, eles, todos submisos, coma nas novenas, cumpriron o prometido. “Fai xestos. Os pequenos xestos son importantes.”

Este señor si que ten ideas. Sodes uns murmuradores! Moléstavos porque se move, fai cousas, gasta ben os cartos de todos, viaxa, merece a nómina. Ata pon os Reis Magos ao servizo dos nenos galegos por medio dos pais e nais para que reciban postais.

Que máis queredes, malditos murmuradores! Que non merecedes nada! Isto si que é empregar ben os cartos en tempos de crise. Isto si que promove o bilingüismo harmónico. Para que queren os nenos da Galiza esforzárense en estudalo nas escolas se xa reciben en cómodas e triviais postais de resposta? E, ademais, como teñen que pagalas previamente, que saiban o que vale un ‘peine’! Le Nouveau Galicien Sans Peine. (El nuevo gallego sin esfuerzo, Métodos Lorenzo. Secretaría General de La Política de la Lingüístca). Así non se desbalde. Isto é administrar.

E, item máis, non sexades uns perversos pervertidos. Que sigan crendo nos Reis Magos, que así, xa por maxia, danche o galego por verniz. Total, para o que vale! Xa o dixo o Sr. Secretario Xeral de Política Lingüística, D. Anxo Lorenzo, home honrado onde os haxa. Con el coincide o Sr. Aznar. Por iso o escolleu o Sr. Feijoo para promover e enxalzar en Galiza o galego. E ben se notou o que avanzou. Ïades tan lanzados que menos mal que se vos puxo control. Dentro de pouco esfachabádesvos todos con tanta velocidade. Acougade un pouco!

Murmuradores de patacón! Nunca estades conformes. Xa Franco o dixo durante corenta anos: “Non dades aprendido nunca!”

nontedurmas.com

2010-11-10T13:00:00.000-08:00

Unha voz pregoa no deserto –isto é, inutilmente– chamando a atención sobre a deturpación do sistema e a norma da lingua galega por parte dos que, ben intencionados e non igualmente ilustrados, tentan de usar e promover o uso da lingua propia deste país.

Nas vellas mensaxes que introducín nos meus blogue, quixen axir como un simple eco daquela voz. Neste senso, chamei a atención sobre graves fenómenos de invasión da norma castelá enriba da norma galega, e mesmo do sistema da lingua castelá sobre o sistema propio da nosa lingua. Máis graves son estes fenómenos cando proceden ou se producen a través de persoas que en principio tentan de conseguir o efecto contrario a aquel ao que de maneira efectiva conducen: o da perda de identidade da nosa lingua, o de a asolagaren con simples calcos da norma e o sistema casteláns en niveis tan importantes como o léxico, a semántica, a morfoloxía e a sintaxe.

Dos vicios, calcos, barbarismos e barbaridades xa denunciados por min, non é preciso facer lembranza. Abonda con botarmos unha ollada aos títulos das mensaxes que se len aínda en http//:demeublog.com, ningunha delas eliminada desde o comezo.

Velaí, como exemplo, o espallamento da preposición hacia nos mesmos contextos distribucionais da homónima castelá, implicando a total proscrición das formas tradicionalmente galegas en tales contextos: contra, para e cara a, principalmente. E así xa ninguén ou case ninguén di: ”Move a mesa contra alá”, “Move a mesa para alá” ou “Move a mesa cara alá”; senón que se xeneralizou, entre os mesmos galego falantes de berce e conscientes promotores do uso da lingua galega, o emprego do calco léxico e morfosintáctico da construción castelá equivalente, emitindo secuencias deste teor: “Move a mesa hacia alá.”

Outro vicio é o da moción pronominal do verbo durmir e o emprego da voz resultante durmirse con senso incoativo, é dicir, no canto do verbo adormecer. Ben se sabe por que os mesmos que hai cincuenta anos nunca diciamos “A rapaza durmiuse” no canto de “A rapaza adormeceu”, desde hai unhas décadas só sabemos na práctica empregar a primeira desas expresións ou ben a sinónima “A rapaza quedouse durmida”, isto é, as que calcan os usos máis adoitados nas normas actuais do castelán. Acontece este fenómeno cunha ben curiosa e non menos grave consecuencia: a de non só cambiar a norma, senón tamén deixar moi magoado o sistema da lingua galega, sendo, como é, o sistema, o núcleo máis íntimo e de seu en cada lingua. Dentro de pouco se non agora xa, no referente ás diferenzas semánticas –e consecuentemente morfosintácticas das construcións derivadas– entre durmir, durmirse e adormecer serán dentro do sistema galego exactamente iguais ca no sistema castelán; pois non se esqueza que neste último tamén adormecer pode usarse co sentido incoativo de ‘quedar durmido’.

O título da entrada de hoxe vén ao caso de que recentemente deron os meus ollos co enderezo dun web que se fai chamar nontedurmas.com, ou quizais nontedurmas.org.

Por que non lle poñerían, pensaba eu, noteduermas.com? Coidarán que da outra forma promoven mellor o galego. Errados van, entón. Efectivamente, noteduermas.com non causa deterioro na lingua galega, simplemente a deixa a un lado; non a usa, mais non se mete con ela; pola contra, nontedurmas.com cáusalle dano, desfigúraa. O mesmo acontece con “Move a mesa hacia alá”, comparada con “Mueve la mesa hacia allá.”

Ben sei que algún mal pagador quererá desta denuncia tirar a conclusión práctica de que, xa que non sei usar ben o galego, expresareime de hoxe en diante só en castelán, polo menos nos usos formais da lingua. Ruín argumento e escusa. O que cómpre é ser honesto coa nosa lingua e o noso pobo. Usar a lingua é unha obriga e un honor. Usala ben é unha gloria. Para isto cómpre cultivarse, estudar, sermos serios, sermos bos, que demontre!

O primate que fala

2010-10-11T14:34:00.000-07:00

Definitio fit per genus proximum et differentiam specificam

horismós ek génous kaì diaforôn ésti

ὁρισμός ἐκ γένους καὶ διαφορῶν ἔστι

O animal racional,

o animal social, o animal político (segundo outra tradución),

o mono núo, o mono en coiros, o mono espido (tres traducións),

o primate que fala,

o primate que fala galego,

o primate que fala español,

o primate que fala inglés,

o primate que fala inglés variedade iankee.

Ben se ve que non sempre o home

-e a muller-, a persoa humana

ten a mesma esencia.

Para uns o xénero próximo é algo tan xeral

-o xénero sempre é xeral, xa a palabra o di:

xeral, adx., 'referente ao xénero'-

para eses o xénero é unha nota moi xeral,

como a animalidade, un supoñer, isto é,

a condición de ser pertencente

ao reino dos animais, distinto do das plantas,

dos seres micolóxicos e dos minerais.

Para outros o xénero próximo é próximo de verdade:

a condición de mono ou condición piteca,

a condición de primate, cumio da piteca,

por que non a condición pitecantantrópica?

O home simplemente é o xénero para a bioloxía divorciada da filosofía;

a persoa humana, esta da que coetaneamente temos experiencia,

é un homo sapiens malia a experiencia nos estar a dicir adoito e continuo

que a sabencia non se lle ve á maior parte delas

senón por azar ou por milagre algunha vez.

Mais isto da sabencia xa se refire á diferenza específica,

isto é, a aquela nota pola que a persoa humana se diferenciaría

dos demais seres que comparten con ela o xénero considerado,

supoñamos, a animalidade, a condición piteca,

a de primate, a pitecantrópica ou de homínido.

A definición "primate que fala" vén sendo empregada

pola filosofía próxima a sociobioloxía.

Agora ben, esa é unha diferenza específica auténtica,

verdadeiramente importante e pertinente,

razón de autenticidade, nobreza e plena humanidade?

Os nacionalsocialistas coidaban que o importante non é

a condición de falante, senón máis ben a da lingua que se falaba.

Os "gallegos" de hoxe, fieis aos seus formadores e políticos,

pensan que non é persoa humana auténtica

-polo que apenas se diferencia doutros primates ou homínidos-

aquela persoa que non fale ben o español e medio fale o inglés americano;

o de tamén falar galego é o de menos,

absolutamente prescindíbel.

Fidelidade á lingua propia

2010-10-08T06:08:00.000-07:00

Dunha carta de Xaquín Campo Freire presentando a súa tradución duns artigos de Pagola á lingua galega extraio os parágrafos centrais:

[...] Teño decidido que pola miña parte non quero morrer

sen cumprir o voto de fidelidade á miña lingua e cultura.

Agora máis do que nunca.

Que ninguén me poida acusar nunca de ser morno nesta obriga.

Por min non vai morrer a lingua.

Téñoo decidido.

Se todos fan algo parecido,

Feijoo será coma un ferregacho que abouba e abouxa,

Por máis que teña matadores, matachíns,

masacradores e sacrificadores abondo

na actual Xunta e nos grupos renegantes.

Por min, na miña área de comunicación,

o galego está declarado lingua oficial e preferente,

en convivencia pacífica con todas as outras linguas,

ás que quero e estimo porque hai persoas que se expresan nelas

e sofren, choran e aman, coma min, na miña.

Pero, ademais, toda lingua é unha verdadeira obra de arte.

Na república que eu presido,

que é a miña área de convivencia e relacionamento,

e na que eu acollo agarimosamente

a todo ser humano e a toda a natureza,

o galego é a lingua de entrada.

"Fai xestos. Os xestos son importantes",

din os ecoloxistas.

Non asoballarei a ninguén.

E se sei a lingua do outro/a, acollereinos con afectividade tamén na súa.

E, se non a coñezo, tentarei ir facendo axiña aproximacións.

Agora ben,

no meu ser, na Galiza, e na miña República,

o galego é lingua oficial e preferente.

E nela nacín, medrei, fun polo mundo e nela quero vivir e morrer.

E ten de estar sempre presente coas honras que merece.

Por iso, sendo consecuente,

e aínda que me esixa traballo,

no que eu produza ou no que eu difunda,

fareino sempre en galego.

Non lle roubo a propiedade intelectual a ninguén,

citarei sempre con fachenda o seu autor.

E fareille ademais o favor de que o poidan ler noutra lingua máis do mundo,

en galego,

idioma tan culto coma outro calquera,

e para que poida presumir así de que xa está traducido e divulgado.

No caso deste autor, Pagola, xa o estou facendo oficialmente,

tamén para as súas homilías,

publicadas cada semana en Eclesalia.

Iso si.

Coidarei moito e sempre toda tradución para ser fiel ao pensamento

e á lingua orixinal de onde vén

e ao xenio non menos artístico

do galego no que é acollido.

Isto esixe estudo e traballo.

Pero pódovos asegurar que se aprende moito.

Pode ser unha manía máis!

Como diría Aznar e a canción:

En Texas somos así!

Nada máis. [...]

Xaquín

Querer, e non poder!

2010-09-15T06:26:00.000-07:00

Fai máis o que quere ca o que pode. O vello dito, coma noutros casos, leva razón. Copio e encolo o último contributo de Xaquín Campo Freire a ilustrar un chisco o grave problema da lingua galega e o seu morno ou falso achego por parte dos que poden e non queren.

O Sr. LORENZO E A SÍNDROME DO

MALTRATADOR

XAQUIN CAMPO FREIRE. NARÓN, 13-09- 2010.

Referireime só á lingua galega e ás actuacións e confesións públicas e publicadas do Sr. Lorenzo encol da lingua galega. Para nada falo da vida privada deste señor que non coñezo nin me importa.

Tampouco quero minimizar, todo o contrario, a lacra das dramáticas mortes de tantas mulleres. Só, tal vez, anotar como as raíces deste problema psíquico están infiltradas coma “El huevo de la serpiente”, non só nas relacións interpersoais, senón tamén nas interculturais e intersociais.

Como describir esta síndrome? Sempre aparece un miñaxoia emerxente que non é ben acabado na integración da súa dimensión afectiva-emocional, da que tanto nos falou Daniel Goleman, e, mesmo por iso, a situación sobrepásao. Despois dun tempo breve de amaña e compón, o maltratador vese desmascarado e séntese impotente. Non sabe facerlle fronte á realidade afectiva na que está e sae do enredo a base de experimentar coa violencia.

Primeiro insulta para que estale o conflito e dar razóns externas ao seu cabreo interno. Logo pasará aos feitos: malla, zosca, deixa boquexando á vítima. Marca o territorio. E, preso da mala conciencia, volve maltratar, pero agora comendo a bicos envelenados á vítima, declarándolle amores para que así acougue máis aínda, anestesiada. No episodio seguinte, con calquera escusa pero con máis razóns, seguirá mallando impunemente nela. Incluso a invita a que reflexione sobre o seu mal comportamento, convencéndoa de que a culpa é dela, e axúdalle a descubrir a sorte que ten de telo a el ao seu carón. Grazas que a súa protección estará sempre aí. El é coma o seu reeducador e salvador. Esta será a fase máis perigosa e degradante. Cando ela está xa a morrer e non dá mostras de ser como debe ser, vólvese inútil toda labor con ela, resulta desesperante, e daquela, finalmente, será mellor rematala na próxima arroutada. “Se non provocase reiteradamente a situación e non me provocase a min desesperadamente, eu nunca faría tal”.

Fiquei impactado para moito tempo coa película “La decisión de Sophie”. Ademais da problemática sobre o nazismo, vin graficamente, na última parte do filme, as fases do proceso crecente do papel dun maltratador e o progresivo descenso na desestruturación da vítima, comida pola culpa, anulada na súa personalidade, na autoestima e na autodefensa. Chega o momento en que a mellor decisión, a única e a lóxica elección para ela, é morrer.

E aquí vén, Sr. Lorenzo, como eu vexo en vostede dende hai unha tempadiña a manifestación dos signos claros da síndrome do maltratador en relación a canto poida supor Galiza. Velaquí algúns dos elementos:

Vendeu vostede a súa alma ao diabo, ao Sr. Feijoo e a J. Vázquez, que non o enganaron, pois era o programa deles. Caeu de tonto útil e agora diante do xurado popular, incluso o do PP., quere vendernos a burra dos seus bicos envelenados para adormentar as vítimas: Lingua Galega, Cultura Galega, Publicacións e Xornais Galegos, Libros galegos destruídos e prohibición de publicación doutros textos novos nesas materias, ameazas a cantos ensinen nesa inútil lingua, etc, etc. Voulle citar só dous exemplos dun Xornal dixital, un dos que aínda non afogaron. Veremos se colle alento abondo para non ficar sen folgos, se de vostedes depende. Vaiamos ao espello:

“Na mesma semana en que naufragou no Congreso o acordo polo que, tamén de xeito unánime, o Parlamento de Galicia reclamaba a transferencia das competencias de Tráfico –e, polo tanto, o despregamento da Policía galega–, Lorenzo aproveitou a homenaxe a Gonzalo Jar, xeneral da Garda Civil recentemente falecido e coñecido defensor da lingua galega, para reclamar que “os corpos de seguridade que operan en Galicia, así como a Xustiza” opten pola lingua propia do país.

“Mentres, no ámbito educativo, o decreto xestionado polo seu departamento está a xerar toda unha treboada entre a comunidade escolar, Lorenzo considerou o acto en honra do axente falecido coma unha “excelente oportunidade” para o “recoñecemento” non só do homenaxeado, senón “de todas aquelas persoas e entidades que traballan a prol do idioma propio de Galicia dende a sociedade”, enfatizou.

“Neste escenario, Lorenzo considerou que o acto de lembranza a Gonzalo Jar é “un bo lugar para que todas as Administracións, iso que chamamos Estado en sentido amplo, nos comprometamos a explorar todas as vías de cooperación” co obxectivo, di, de continuar o labor iniciado en campañas coma En galego, con toda seguridade, no que se perseguiu o “obxectivo de que se divulgase nas comisarías os dereitos lingüísticos da cidadanía e o establecemento nas súas dependencias dos servizos para atender oralmente e por escrito en galego”. XORNAL.COM 12/09/2010 - 00:57 h.

Vaia aínda, entre moitas, outra perla preciosa. Toda a Xerarquía Eclesiástica Galega e máis vostede en publicado contubernio fan un concerto para promover dicir unha palabriñas en galego nos actos solemnes que lles pete. Manda “trillos”, que diría D. Federico. Que toda unha Igrexa que ten o exemplo vivo de Xesús de Nazaré, quen falaba o arameo popular, no hebreo culto e

probabelmente en grego, que ten toda a teoloxía do misterio da encarnación no seu patrimonio e, por se tiña dúbidas, ten todas as declaracións e aclaracións do Concilio Vaticano II e do Concilio Galego e a Pastoral de Monseñor Araújo, que ten autonomía de seu, que foi unha das causantes seculares da perda e descrédito do idioma autóctono, lembremos o de “Hable usted en cristiano” no que todos, todos, os nosos devanceiros foron reiteradamente aldraxados, que nos multaron nos seminarios por falalo e outras cousas, ... , pois manda “trillos” que teña que vir o Sr. Lorenzo facer un compromiso cos señores bispos, clero e sacrosanto pobo de Deus da Galiza, para dicir unhas mal urdidas palabras na lingua deste pobo. E xa sei que houbo moitos eclesiásticos ou alumnos de seminarios que son figuras e modelos na Literatura. Pero foron a excepción díscola e discordante da que algúns queren agora apropiarse, o mesmo que fan con todo o que Castelao significa. Felices todos! Volvamos ao espello:

“O Arcebispo de Santiago, monseñor Julián Barrio, mostrou hoxe o seu interese por fomentar a utilización da lingua galega nas celebracións relixiosas e a actividade eclesiástica da Catedral con motivo do Ano Santo. Así o asegurou tras manter unha reunión co secretario xeral de Política

Lingüística, Anxo Lorenzo, que lle trasladou a importancia de incluír este idioma en celebracións tan relevantes como a Misa do Peregrino, "un dos actos de maior asistencia de fieis, especialmente durante o Xacobeo.

"Así mesmo, Anxo Lorenzo ofreceulle ao arcebispo o asesoramento lingüístico necesario para facilitarlle a utilización da lingua propia de Galicia noutras iniciativas, como a web do Arcebispado. Ademais de "favorecer que os fieis galegofalantes se sintan aínda máis acollidos no templo do Apóstolo", Anxo Lorenzo resaltou que a presenza do galego nas celebracións relixiosas é "un xeito de compartir cos peregrinos de fóra de Galicia unha das maiores riquezas da Comunidade".

"Respecto á próxima visita do Papa a Santiago, o responsable de Política Lingüística destacou este acontecemento como unha "oportunidade" para "poñer en valor a riqueza lingüística de Galicia" e expresou o seu desexo de que o galego estea presente nas intervencións do Santo Pai.

"Grazas á súa colaboración con Política Lingüística, o Arcebispado de Santiago elaborou e difundiu en 2009 diverso material divulgativo de tema bíblico en galego."

XORNAL.COM 12/09/2010 - 00:57.

Que heroicidade por parte dos dous! Merecen o “PREMIO PERELLO 2010”. Mírese no espello, Sr. Lorenzo, con eses ollos tan expresivos e rebuldeiros que Deus e os seus pais lle deron, mírese no espello. Se o espello non está trucado, nunca engana. Porque o espello só reflicte a imaxe obxectiva do que se lle pon diante, neste caso, vostede mesmo. Porén, sempre podemos autoenganarnos.

Non, Sr. Lorenzo. De ser un vostede un maltratador da nosa lingua nunca se librará por moitos trucos que empregue. Vostede xa nunca máis será de fiar. Porque vostede era profundamente consciente da situación real da nosa lingua. Vostede mesmo militou conscientemente contra desta situación esmorecente e aguniante. Agora o espello só amosa unha traizón. E a dos bispos, tamén.

Os seus bicos actuais están envelenados. Coma os de todos os maltratadores, que viven nunha profunda esquizofrenia vital, só fai estes xestos coa policía, cos bispos, cos grupos de fóra do país, para lavar a súa mala conciencia. Mas o decretazo está aí. E o galego, varrido da escola. Os nenos xa non saberán nunca máis falar galego. E, o que é peor, co exemplo de vostedes, xa lle profesan agora un auténtico noxo e desprezo. Iso si que é seu. Este é o voso trofeo. Nunca máis serán de fiar. Cando poidan, darán a estocada final. Mas nunca será o heroe nacional. Galiza tampouco paga a traidores. Vostede só será un pobre maltratador dunha vítima inocente. Pode ter fachenda!

Parabéns Sr. Lorenzo!

Estas dous últimas

2010-08-08T08:15:00.000-07:00

Noutro blogue de meu, sobre cuestións directamente lingüísticas, acabo de facer unha entrada que encolo aquí, tendo en conta que nela se expón un feito que, aínda que máis se presta a facer chorar, tamén pode dar ocasión a rir, iso si, brevemente. Breve rías, pois logo!

"Estas dous últimas foron as máis castigadas polo lume [...]."

A énfase é miña. A cita é textual.

Non chega esta aquí extraída dunha redacción escolar. Tómoa da noticia sobre un incendio de verán publicada o pasado día 6 de agosto por un xornal galego. Este xornal por riba gábase de facer periodismo en clave galeguista. Tan galeguista, ben se ve, que os seus redactores descoñecen que o numeral cardinal dous cambia segundo o xénero do substantivo ao que determina ou substitúe; polo que a forma feminina da palabra é dúas, nunca dous. O emprego de dous nesa distribución constitúe un puro e feísimo calco morfosintáctico do castelán.

Mais xa me vexo entrar no emprego dunha xiria metalingüística, ante a cal a ignorancia gramatical dalgún periodista se pode sentir tentada a pensar: "de que me fala este?" A louca, a ousada coma sempre, ignorancia!

Ignorancia que, coma adoito acontece, non se limita ao eido gramatical. Volvamos ao texto da noticia. Citemos a parte do texto ao que a cita anterior se refire anaforicamente:

"As parroquias de Moledo e Teoira, no concello pontevedrés de Marín, tiñan onte pola tarde cheiro a queimado. Aínda que o incendio que afectou á zona producírase o mércores cara ás 19.00 horas e os servizos de extinción tíñano controlado poucas horas despois, ao día seguinte o vento volveu avivar algúns focos que os efectivos de emerxencia da Xunta e do Seaga afanábanse en “apagar”, tal e como contaban algúns técnicos, moi preto da praia da poboación de Loira. Nese lugar, ata as catro da tarde aproximadamente, aínda estivo cargando auga un dos tres helicópteros que prestaron servizo ás parroquias afectadas, basicamente Loira, Ardán, Moledo e Teoira."

Intelligenti pauca! "Estas dous últimas" remite evidentemente a "Moledo e Teoira", referidas no primeiro parágrafo do texto dun xeito circular e pechado, nisto chapeau! Porén, agárrese ben o lector, o xornalista eleva por arte de maxia tres lugares ou aldeas á categoría de parroquias, permitíndose ademais subtraerlle o artigo ao topónimo A Teoira. O lector do xornal que descoñeza a zona, á vista da información que aí se lle dá, pensará que, entre as parroquias do concello de Marín, hai catro ás que afectou o incendio deses días, sendo os seus nomes Loira, Ardán, Moledo e Teoira. Que inmenso erro!

Só Ardán é parroquia. Moledo e a Teoira son aldeas ou lugares desa parroquia. En canto a Loira, é topónimo dun río, unha praia e un barrio da parroquia de Seixo, estremando con Ardán.

Concluíndo direi que me causou gran tristeza a constatación de ignorancia tan compacta, atinxente a eidos tan débiles como vitais da realidade galega: a súa morfosintaxe, a súa toponimia, o seu poboamento e ordenación do territorio. Unha enorme apisonadora castelanomorfa uniforma as mentes galegas facéndoas incapaces de concibir outra realidade do que aquela axeitada á cosmovisión dominante que se expresa por e na lingua de Castela. O galego que nos queda, a mesma realidade que esta lingua expresa, están a nos ser cambiadas de xeito témero e irrecuperábel. A onde imos chegar!

Galicia gana concellos

2010-07-21T12:17:00.000-07:00

Tal é o título da breve nota que nos envía o noso amigo Antón Gómez González, na que Xosé Mª Pin Millares comenta a pavera noticia de hai uns días pola que soubemos que na Xunta lle saíron bos e avantaxados discípulos ao señor conselleiro de Cultura en canto inventor dos topónimos galegos Desván de los Monjes e Toro. Copio a referida nota mentres río breve e agremente:

Galicia gana Concellos

Galicia perde habitantes, pero gana Concellos, así o reflicte o BOE do 29 de xuño de 2010. Os trece novos concellos pertencen todos á provincia de Ourense, pero, como corrixir é cousa de sabios, a Consellería de Economía e Industria, seguramente por razóns económicas, deixou a progresión en catro concellos, polo de agora.

Os novos concellos non aparecen nos mapas nin na historia de Galicia; aínda que para mudar a historia, chegou Feijoo a Galicia en comisión de servizos e, polo camiño que leva, todo será novo baixo o sol do noroeste peninsular. O despegue científico iniciouse hai pouco tempo co descubrimento de Desván de los Monjes; pero, como a ciencia avanza unha barbaridade, mediante probas do carbono 14 xa reinventamos El Juncal de Espadañedo, La Calle, antes A Rúa; A Bolla e o Bollo, antes A Bola e O Bolo; La Colina de Miño e Colina del Valle, antes Castrelo de Miño e Castrelo do Val; moi orixinal e despois dunha profunda investigación puido localizarse La Finca, antes Leiro. A Veiga, Verea, San Cristovo de Cea, Monterrei, Vilardevós e Vilamartín tamén sufriron ataques destes ignorantes iconoclastas da toponimia e da lingua galega.

Calquera principiante sabe que os tradutores automáticos conducen automaticamente a solemnes disparates; polo tanto, non facer unha revisión posterior indica unha inmensa frivolidade e unha monumental incapacidade.

Posiblemente, o máis conveniente para Galicia sería a destitución do adestrador e de toda a súa equipa.

Rubén, "Lingua de Ouro"

2010-06-25T11:19:00.000-07:00

Copio e encolo o poema de circunstancias que lle dedica Xaquín Campo Freire ao saber que lle foi concedido por "Queremos galego" de Marín este premio:

Rubén, o noso Rubén, o Rubén de toda a vida,

o que nos quere e a quen queremos,

vén de ser premiado Lingua de Ouro,

tal coma un Crisóstomo de hogano,

e ben merece parabéns.

E fronte a tanta Lingua de trapo,

estropallos das desfeitas,

que nin se atreven a comparecer,

cómpre celebrarmos estes pequenos fachos de esperanza e profecía

que veñen avanzando con forza.

A soberba do Feijoo e dos seus cobizosos seguidores

teñen os pés de barro

e asentan sobre de areas movedizas.

Dime o corazón que Galiza está a despertar do seu letargo

e que algún día VENCEREMOS NÓS!

ÁNIMO, COMPAÑEIROS!

SOMOS MOITOS.

A ALBA DE GRORIA

COMEZA A DESFACER OS FIAÑOS TRAMPOSOS

DOS FILLOS DAS TEBRAS.

A SENRAZÓN DA SENRAZÓN

TERÁ DE COMER ALGÚN DÍA

A VERGOÑA E A CARRAXE

QUE HAI EN TODOS ESTES MAL NACIDOS

NUNHA NACIÓN QUE OS ENXENDROU

PARA SEREN FILLOS DE BEN.

E HANSE VER A SI MESMOS

CUBERTOS DE INDIGNIDADE.

DEIXA QUE OS RÍOS CHEGUEN AO MAR!

AS LINGUAS DE OURO

HAN RELUCIR COMA O SOL QUEIMANTE

E PURIFICADOR DE MEIODÍA.

AO 'LUME NOVO' DE SAN XOÁN

EU XA BOTEI Á QUEIMA OS FRUTOS

DESTA MALA NABIÑA,

DE TODA ESA COUZA RILLANTE

E A SÚA RELA LORDENTA E COTROSA,

E A MIÑA TAMÉN .

UN SAÚDO E PARABÉNS PARA TODOS.

XAQUÍN.

Destrutores

2010-05-21T15:02:00.000-07:00

Velaí os veñen arrasando

coma demos de ferro furibundo

dispostos a asinar a morte a poucos anos

dunha lingua románica, a galega,

diante da nosa cara, sen vergoña a deles,

por snobs sobre todo e por pezoña

da súa miserenta ideoloxía. Velaí

os veñen xordamente arfando,

ameazas prosmando e remoendo.

Quen os coñece? As súas nais, non poden!

Nin os seus pais na polis. Poucos anos

atrás estes premiaban

os mestres e os centros que a maiores

do que estaba disposto, promovían

o emprego do galego nos seus centros.

Agora estes seus fillos e criados,

chegados a onde

non debían nunca por negados,

eméndanlle a paxela a quen os deu

e os criou maldados.

Agora é a hora

da negra substitución!

Morre, lingua galega,

berrando ou sen berrar,

chorando ou sen chorar,

laiando ou sen laiar,

morre, dobra a cabeza,

os mortos do outro lado te saúdan

do alén do que ninguén volta a vivir:

tras sete longos séculos escrava,

venceute para sempre,

coa axuda da traizón,

a lingua daqueles que un filósofo hai cen anos

chamou un día "os homes de calzóns".

Os que te baten, sendo tan ignaros,

non saben de calzóns nin de cirolas,

só saben de vivir á conta doutros

sen senso, sen futuro, sen inferno

nin ceo, nin alma, nin entrañas.

Pobres homes e nenos e mulleres,

se din que en algo cren, din que en españa,

nin en deus, nin na paz, nin na xustiza,

son patrañas

para eles, que só queren

abusar e gozar

co sufrimento e a morte

de todo o bo que a humanidade en séculos

foi capaz de xerar e producir,

eles consumidores

deconstrutores

destrutores

desfeitores.

Pobres!

Non te quero!

2010-05-19T06:26:00.000-07:00

Nin o título modifico. Nin comentario fago sobre o tema. Todo se entende, tan claro e ben expresado. Grazas, só digo, benquerido Xaquín, polo teu prácido e severo lamento! Copio e encolo:

NON TE QUERO!

XAQUÍN CAMPO FREIRE. NARÓN, 18-05-2010

Un día presenciei isto: un neno duns catro anos, soíño, con cara triste e agrimado, pegadiño a unha parede, con ollos moi abertos e sen bágoas ...

E na fronte del estaba un home duns trinta e cinco anos, cun grupo da súa mesma forma de proceder (non quero adxectivar), mofándose del e dicíndolle animaladas que eu non quero reproducir. Non. Non lle ían pegar. Seino.

O neno non entendía. Mas no seu corazón e na súa alma de neno de catro anos sabía que todo aquilo lle producía arrepío. Estaba sendo ameazado na súa dignidade.

Eu pasaba por alí. Presenciei a escena. Parei e fiteinos de fronte. E, de visto que non era abondo, intervín con severidade contra daquel valente e dos seus cornáns corifeos.

Cando o neno se decatou que alguén saía por el, desde o fondo da súa alma inocente lanzoulle con voz pequeniña o desafío máis grande dun pobre: NON TE QUERO. Só tiña iso. Ese día comprendín o terríbel que é que alguén te teña que botar do seu mundo afectivo por abusón.

Eu non son político, e non milito en ningunha formación política. Tampouco son economista. Sei que no ano 1929 houbo unha grande crise económica mundial que fixo tremer o mundo. Talvez agora esteamos en algo perecido. Pero das crises económicas saímos. Con moito sufrimento. Pero saímos. Eu nacín na guerra in-civil e sei a fame que pasamos en España. E da fame e da miseria saímos. Pero das miserias da guerra aínda hai esqueletos polo monte. Eu sei dalgún. E diso non todo o mundo quere saír.

“Al rey la hacienda y la vida / se ha de dar, pero el honor / es patrimonio del alma, / y el alma sólo es de Dios”(El Alcalde de Zalamea, 1642).

Sr. Feijoo, eu a vostede téñolle moito medo. Como llo teño a Dona Rosa Díez, a Don José María Aznar e á súa FAES. Que lle vou facer! E non son político. Pero menos mal que estamos en Europa; se non, teríalles verdadeiro pánico. E non porque me levasen á pobreza dos cartos. Téñolle medo porque, só co que leva feito, tennos roubado o patrimonio da alma, que xa nunca vai poder devolver. Canto dano lle fixo á fala que eu herdei dos meus devanceiros! Onte foi o día da fala e das letras galegas. Eu non quixen ir profanar o Courel. Irei só, noutra ocasión.

Xa sei que non teño poder ningún. Nin o quero. Só teño a forza feble, pero infinda, daquel neno inocente: NON TE QUERO.

Non lle discuto para nada a súa chegada democrática ao poder. É o meu Presidente e punto. Pode seguir cen anos se o pobo o reelixe. Pero o patrimonio da alma que vostede me esnaquizou, coma xabarín nun maizal, xa nunca poderá devolvermo.

NON TE QUERO. Desde o fondo da miña afectividade: NON TE QUERO. Fíxese que pra nada xulgo a súa forma de gobernar, que podo estar en desacordo. Pero hai cousas para as que non hai elección ningunha que lle dea atribucións. O patrimonio da alma só é de Deus. E vostede non é Deus. Ni de Dios ni de nadie / ni tuya siquiera. / Libre te quiero. Lembra a canción?

NON TE QUERO. Róubasme a alma. Róubasme o respiro. Por que me bota contra da parede, desprezando a miña liberdade de expresión?

“Mais son probe e, ¡mal pocado!, / a miña terra n’é miña, / que hastra lle dan de prestado /a beira por que camiña / ó que naceu desdichado”. NON TE QUERO.

Xa sei que para vostede a falta do meu aprecio como cidadán, sen máis poder que o de ser un número insignificante dun DNI, incluso o fai rir. Pero a min craváronseme na alma os ollos daquel neno impotente que, tan axiña como puido, a aquel xigante come-nenos lanzoulle o desafío máis grande que a alma dun neno pode dicir: NON TE QUERO.

Xa sei que vostede non entende esta linguaxe. Vostede non é pai. Sobre todo non é pai espiritual. Por iso destrúe sen conciencia o noso valor espiritual máis nidio: a fala, a lingua, a expresión. Para vostede todo isto son andrómenas, non ten valor. Nesa lingua choraron, riron, amaron, naceron e morreron os meus. Para vostede isto non vale nada.

Que medo me mete na alma! Véxoo vir cara a min e, no sentido etimolóxico da verba, descúlpeme, pero véxoo DES-ALMADO= SEN ALMA. Por iso lle teño medo. E xa ninguén, nin sequera vostede, nunca máis me quitarán ese medo.

Perdoe. Só lle podo dicir coma aquel neno: NON TE QUERO.

Todos tolos? Viva eu!

2010-05-06T14:56:00.000-07:00

Todos tolos! Ou que é isto?

De Grecia se ri, abofé,

dille a Cataluña ti

víchesme cara de parvo

e despois vai celebrar

a sardiñada cos seus

e fala sen pór cancelas!

A el disque que o rexistren,

pois non ten culpa de nada,

só de vivir ben do conto

e de non mover nin palla.

Que, aínda que os gregos sufran,

ben lles está por pariren

tantas ideas perfectas

a carón das máis infectas,

por culpa deses Pericles,

Aristóteles, Solón,

Platón e mais Alexandre

e o seu pobre pai Filipo;

quen son eles comparados

con el e co grande Campos

acusado por tres traxes,

que outra vez merece oufano

ser sublime mandamáis

dos súbditos laranxados?

E que importa que os ataques

dos banqueiros e as finanzas

arruínen dunha vez,

como a Hélade morreu,

esta glorïosa España

que nos fundou Isabel

axudada por Fernando

e o seu confesor Cisner?

E que lle importa se Europa

rompe e se escascarilla

coma un castelo de area

feita por un rapaciño

un pouco antes da marea?

"Se cae o mundo a pedazos

-dixo a raposa do conto-,

déixame chantarche os dentes,

que quero morrer ben chea!"

E se en Galicia se acreta

que só os galegofalantes

cumpren medio ben o fin

dunha lei tendente a ver

igualadas en saber

e en seren ben queridas

as dúas linguas do pobo,

que pouco lle importa a el

-castelán-falante é-

pois niso ve que acontece

como pensa e lle convén!

Se non está contento alguén,

que se poña; viva eu!

Arredor da feitura dun carro de nabo

2010-04-12T07:15:00.000-07:00

Recibo unha mensaxe de Xaquín Campo, pola que me envía un pequeno artigo, ben xeitoso á verdade, sobre unha das experiencias infantís que xa poucas persoas teñen, nin poderán lembrar dentro de cincuenta anos. Non inclúo o artigo nin o enderezo do lugar onde se atopa. Decidín deixar de facer publicidade gratuíta e non agradecida, agás en casos extraordinarios. E non é o caso. A intelixencia do lector suplirá, de xeito que poida entender o fondo da mensaxe de Xaquín. Leamos:

Mándoche este pequeno artigo,

coas referencias da súa procedencia,

porque o considero dunha riqueza extraordinaria,

non só pola aportación etnográfica,

senón tamén pola finura de observación

no crecemento psicolóxico e equilibrado dun rapaciño do rural,

no que me vexo totalmente reflectido.

Faime lembrar a Balbino, o neno da aldea,

aquel de Memorias dun neno labrego de Neira Vilas.

Xa sei que isto hoxe non vende.

Hoxe o que prima é o bifidismo harmónico.

Mas eu prefiro non esquecerme das miñas orixes

e moito menos quero ir agochando a caluga

coma se fose vergoña nacer de onde e de que nacín.

Eis a miña fonda harmonía.

Meu pai e todos os meus foron de sempre

"enxeñeiros do nabal" e grazas a iso eu hoxe existo e resisto

e téñolles fe.

E berrarei con toda a forza da miña alma,

'semper et ubique':

"Así se fai un carro de nabo".

E diande dese carro, tirado por esas vacas,

iban guiando os meus antergos,

sempre na Galiza e sempre falando galego.

Graciñas, mundo rural. por deixarme tantas riquezas

das que podo fachendear sen complexos,

que nunca me privaron en nada de abrirme á modernidade.

Unha aperta,

e, para aumentar o humor,

proba ti tamén a facer un carriño

que ainda estamos en tempo de boas caholas,

por máis que xa empezan a estar fóra de ceifa.

Grazas a ese carriño de nabo

eu teño hoxe un recordo ben agarimoso para ti

Un saúdo

Xaquín Campo Freire

Tres tabús do goberniño

2010-03-18T12:22:00.000-07:00

Quérovos falar de tres tabús do goberniño que temos desde hai un ano na Xunta de Galicia. Refírome agora aos relacionados co tratamento que lle dá á lingua galega, pois outros tabús terá; aínda que neles eu non pensase deica agora. Onde hai cativeza e curtidade, os tabús inzan coma ratos. Buscade tales propiedades e outras semellantes onde quixerdes. Aposto o que for a que non achades en ningures a antonomásica realización que velaí: neste noso goberniño frívolo, superficial, ridículo e ideoloxizado ata as cachas.

A palabra normalización constitúe o primeiro e principal tabú do goberniño. Se lerdes o anteproxecto do seu desventurado decreto de plurilingüismo, comprobaredes que foxen dela coma o demo da cruz. Non se entende ben por que. De grao ou por forza, o tal decreto téñeno que referir, como á súa fonte, á Lei de Normalización Lingüística. Sendo así, o decreto debería tender, como un medio ao seu fin, á consecución do único grande obxectivo da devandita lei, isto é, á normalización social da lingua galega. E isto significa, segundo o teor da lei, converter a lingua propia deste país no que debía ser e non é: coñecida, querida e empregada para todos os usos e en todos os ámbitos.

Mais, neste goberniño, a súa pecha e roma ideoloxía pasa por riba de todo. Eles seguen os que, xa desde hai anos, veñen criticando o uso e o concepto de "normalización lingüística", pois seica é cousa dos lingüistas cataláns, que tanto lles cheira a catalanismo, un nacionalismo para eles vitando. Aínda que a este noso goberniño se lle podería recoñecer o dereito a soster unha ideoloxía oposta a esoutra suposta que eles denigran, en nome do principio de legalidade hai que lles negar o dereito a renartemente socavaren unha lei vixente, pois ao tal faceren traballan xustamente en contra da consecución do obxecto da mesma e impiden o seu cumprimento.

Os outros seus tabús, verbo da mesma materia, estes son: inmersión lingüística e mais discriminación positiva.

Para eles a inmersión lingüística é rexeitábel. Referida ao galego, claro está. Referida ao castelán, pola contra, ou a unha lingua estranxeira, resúltalles un método pedagóxico eficaz e xeitosísimo. Mais para o galego...! Como se pode explicar tamaña incoherencia? Non a hai! Na súa lóxica, claro está. Unha cousa é mergullarse na gloria e outra moi distinta mergullarse na merda. E xa se sabe onde calquera preferiría mergullarse se lle deren a escoller entre esas dúas. Para eles o galego é noxento, unha lingua esmorecente, moribunda; e non porque alguén lle fixese dano e causase a enfermidade, senón porque na loita pola vida lle cadrou ser a máis débil, o peixe pequeno comesto polo grande, o pobre camarón engulipado pola lura caganegro.

Discriminación positiva deste becho, para que? Pobre desgrazadiño, malpocado...! Para que? Para alongarlle unha vida miserenta e digna de mágoa? Non, claro! O natural é deixalo morrer. Agora ben, non por iso lles hai que amargar moito a vida aos pobres falantes que non tiveron a sorte de aprenderen a desenvolverse con toda facilidade en castelán. Xa eles fixeron abondo con traspasaren os seus fillos, e estes coa súa colaboración os seus, á banda dos castelanfalantes renegantes da lingua dos avós! É cousa de os deixar morrer canda a súa lingua materna e entrementres ir falándolles, ademais do castelán e como piedosa concesión, un galego "cordial", empobrecido en si e enriquecedor para a nova lingua "propia" de Galicia, o castelán arrecastado nestas terras, que é xa para moitos "tan gallego como el gallego".

Alguén pensará que eses tabús non teñen lóxica. Claro que a teñen! A da ideoloxía dominante. E sobre todo a deste goberniño, que reforza esa mesma ideoloxía, alleo á racionalidade e á verdadeira condescendencia coa xente do pobo. Non é estraño. Son herdeiros e representantes dos que desde hai séculos se impuxeron nos núcleos urbanos de Galicia dispostos a levar sempre, con razón ou sen ela, a auga ao seu rego. Agora é cando se aproximan á vitoria total e definitiva. É o máis triste do conto. Ese final previsíbel.

Crónica dun asedio

2010-02-26T07:23:00.000-08:00

Hai un mes escribín, urxido polo consello de redacción da revista Encrucillada, unha crónica e toma de postura perante o asedio sufrido nos últimos meses pola lingua galega, obra paradoxalmente dos nosos gobernantes autonómicos, aínda que inspirada e alimentada desde instancias exteriores ben radicais e perigosas. O artigo acaba de aparecer impreso no número 166 da revista. Non sei se será accesíbel na web da mesma (http:/www.encrucillada.es). Polo si ou polo non, encóloo tamén neste blogue.

Asedio á lingua galega

Por Xesús Portas Ferro

Nubes negras de trebón

Vai para dous anos, no consello de redacción de Encrucillada decidiamos pedirlle a Agustín Fernández Paz un artigo sobre a situación social da lingua naquela altura. A nosa preocupación estaba non tanto en lle tomar o pulso ao proceso de normalización, como en calibrar canto podía estar incidindo nel a intensa oposición ao mesmo que entón arreciaba desde sectores e forzas diversas de fóra e do interior de Galicia.

Xa acontecera a publicación do malfadado “Manifiesto por la lengua común”. O Partido Popular de Galicia, por orde da dirección do PP español, mantiña e sostiña a súa inimizade contra a aplicación do decreto 124/2007 da Xunta, cando este apenas levaba un ano de vixencia e só timidamente se comezaba a pór en práctica. Importantes medios de comunicación erixidos en representantes da ideoloxía españolista máis conservadora denunciaban como unha invasión as pequenísimas e case simbólicas, litúrxicas, presenzas da lingua galega nalgúns ámbitos superstruturais da vida social galega. No mesmo interior de Galicia encetábase, por parte dunha asociación e de varios persoeiros, unha serie de enrabexadas campañas tendentes a levantar a poboación escontra o proceso de normalización lingüística, denunciando sen ningún receo a suposta “imposición do galego” e a proscrición do castelán.

Agustín Fernández Paz accedeu daquela á nosa encarga e agasallounos cun breve e clarificador artigo, Do pasado e do futuro, ou A lingua en Galicia, respondendo lucidamente ás circunstancias coxunturais. Baixo eses dous títulos se pode ler o artigo en Encrucillada, nº 161, xaneiro-febreiro de 2009, e mais, aínda hoxe, na web da revista. Apenas publicado o artigo, foi cando unha das máis belixerantes asociacións creadas neste país co obxecto de atacar a nosa lingua coa escusa da liberdade individual, montaba en Compostela unha minoritaria manifestación, aínda por riba avultada con persoal traído de alende o Padornelo. Ao mesmo tempo, o PP, en campaña electoral para as autonómicas, facía súa a causa desa asociación, a cuxa manifestación se sumara. E de alí a uns días, nas kalendas de marzo, gañaba as eleccións: alea jacta est! A sorte da desgraza.

Barullo e desgoberno

Logo fai un ano desde aquela. En todo este tempo, se algo fixeron o goberno autonómico e o seu presidente, foi enredar e embarullar o país coa súa teima de diminuír a presenza da nosa lingua na educación e na vida social galega. Seica lles parece inchada. Seica dana a lingua castelá e o dereito dos castelanfalantes a se desenvolveren con toda comodidade na súa lingua. O dereito dos castelanfalantes e a súa liberdade lingüística en perigo! Fai falta estar nas nubes! Nunca estivo ameazada nesta terra desde hai polo menos catro séculos, cando, sendo os castelanfalantes unha exigua minoría, conseguiron botar o galego de todos os usos formais na vida da nosa sociedade, nomeadamente da administración e da educación.

Porén o noso goberno teima que teima no seu empeño de cumprir unha promesa electoral e reinstaurar a liberdade. O exercicio da liberdade individual no referente á lingua do ensino ocorréuselles vehiculalo a partir da elección dos pais; isto esixiría, loxicamente, satisfacer as opcións de cadaquén, tamén as que resultasen minoritarias. Consecuencia rigorosa sería a segregación do alumnado, e chegaron a declarar que non a excluían como solución. Non se decataban da súa ilegalidade. Ademais resultaria economicamente custosísima. Por tanto, prevalecería a opción maioritariamente elixida. E como se respectará entón a liberdade dos que optaren pola minoritaria, foren moi poucos ou tantos coma o 49 %? Non contestan. Ou recorren ás regras do xogo democrático, relativizando así radicalmente o seu cacarexado principio da liberdade lingüística individual.

Outro atranco co que se atoparon foi que o Estatuto de autonomía e a Lei de Normalización Lingüística obrigan os poderes públicos a promoveren o uso da lingua propia de Galicia. Co que teñen difícil compracer os seus amigos e amigas, que reclaman poder elixir para os seus fillos estudaren só ou case só en lingua castelá; ou máis ben que se recoñeza de dereito o que está instaurado de feito en moitos centros educativos de primaria e secundaria, principalmente entre os de titularidade privada. O subterfuxio que se lles ocorreu foi o de explotar o recurso ao plurilingüismo. Por iso, xa na irrisoria consulta aos pais, no mes de xuño pasado, se lles preguntaba se querían que se impartisen materias escolares en inglés. E nas ditosas Bases ou “borrador”, parto dos montes que comezou a rebulir polo Nadal, cuantíficase mesmo e distribúese; o que reparte, ben reparte: 33 % para o inglés e o resto, a partes iguais entre galego e castelán. Porén aínda se mantén a pretensión de deixar decidir aos pais. Para que se todo está xa repartido?

Da incredulidade á mobilización

No corpo social, sacada unha minoría que as campañas mentireiras gañaran para a reivindicación da liberdade perante a suposta imposición, a primeira resposta maioritaria abalou entre o cauto silencio e a incredulidade. Uns non sabían o que pensar ou dicir. Outros non daban creto a semellantes ousadías. Só a parte moi consciente da grave situación da lingua galega se decatou axiña de que a ameaza ía en serio, e foi quen de prever a inmensa gravidade dos seus efectos. Desta parte xurdíu a loita, tanto a da razón e a palabra como a das mobilizacións. Entre estas, son salientábeis as tres grandes manifestacións celebradas en Compostela nos meses de maio, outubro e xaneiro. Tanto ou máis do que a elas, interesa referírmonos aquí aos pronunciamentos, artigos, opinións, manifestos e análises das Bases, en que se razoa contra a desventurada pretensión do goberno da Xunta. Toda unha inmensa palestra de datos, ideas e valores foi posta a trafegar, sen que polo que parece o noso goberno, insensíbel ante tanta riqueza e rigor, se amose atinxido. Só a ofuscación ideolóxica dá unha explicación a tal cegueira.

O principais erros que se lles afeou foron o de estaren provocando unha freita social e o de causaren enfrontamentos persoais e conflitos no seo dos grupos e institucións. Algún conflito houbo xa e moitos e máis graves se producirán se por desventura os proxectos do goberno foren adiante. Todo o proceso que conduciu á elaboración das Bases do futuro decreto xerou unha tensa confrontación política e social, na que se evidenciou que grande parte da sociedade galega non permitirá que se menosprece e infravalore a súa lingua. Témese, con abonda preocupación no ámbito educativo, que o conflito social se traslade ao interior del, provocando enfrontamentos e grave deterioramento da paz e relación de confianza mutua entre os diversos sectores e persoas da comunidade educativa, condicións imprescindíbeis para o desenvolvemento cabal da súa función.

Outra liña de razoamentos nucleouse arredor dos gravísimos retrocesos de competencia e uso da lingua galega que derivarían do plan proposto. Non cabe ningunha dúbida de que causaría unha severa involución no proceso de normalización da lingua galega. A súa aplicación faría imposíbel que a maioría dos alumnos chegue a ter unha aceptábel competencia comunicativa na lingua propia do país, agravándose así o déficit que xa existe na actualidade, segundo sinalan todos os estudos científicos, e que só é posíbel corrixir con medidas de discriminación positiva a prol do galego. Polo mesmo, desde calquera posicionamento rigoroso e non ideolóxico, vese necesario recuperar como principio de actuación o tratamento desigual das realidades desiguais e como inxusta a pretensión dun suposto trato igual aos desiguais, pois este sempre obra en prol do enfortecemento do máis forte e en maior debilitamento do máis débil. Importa, neste eido, non tanto a saúde das linguas en contacto canto o dereito dos seus utentes a desenvolveren a vida sen dificultades nin minoración social por causa da súa lingua predominante. Verbo disto, os galegofalantes son os grandes prexudicados. Somos de feito os únicos que con frecuencia nos vemos, de grao ou por forza, en situación de nos expresarmos e descodificarmos mensaxes en lingua castelá. Isto apenas lles acontece aos castelanfalantes de entre nós, que polo mesmo poden, sen mingua ningunha da súa dignidade e intereses, prescindir case por completo de usaren pasiva e activamente a lingua galega. E isto sucede no país dos galegos! Contra toda equidade. Con total falta de reciprocidade. A discriminación positiva para corrixir desigualdades históricas é lexítima: está solidamente asentada na lei e na xurisprudencia .

Incidiuse tamén na senrazón que supón asociar preconceptual e connotativamente o galego coa imposición, e o castelán, coa liberdade. É o que fixo a Xunta, seguindo nisto os inventores dunha inmensa mentira. Era o que nos faltaba, despois do noxo ou odio que xa a moitos galegos lles causa a nosa lingua mentres teñen a castelá por nobre e dignificante. Como valentemente fixo notar o CCG (Consello da Cultura Galega), nunca, nin antiga nin recentemente, se produciu nalgures imposición ningunha da lingua galega. Isto é así, digan o que dixeren do outro lado. Garantir o contacto da infancia cunha das linguas oficiais da sociedade para a que os meniños están sendo socializados, como se tentou de levar a cabo e nin case se encetou na Educación Infantil, iso tense como unha imposición! Só o noxo pola nosa lingua pode ser a causa de soster tal sensentido; se non for en virtude dunha ideoloxía nacionalista española resesísima e refugábel.

As institucións máis autorizadas, como a RAG (Real Academia Galega) e as tres universidades, cualificaron de ”inaceptable”, “inconsistente”, “irresponsable” e “insostible” o contido das Bases. A maiores da imposibilidade de o levar a cabo no referente ao terzo do inglés, este particular aspecto considérase unha provocación. Denúnciase que a consellería de Educación se lanzase alegremente a propor unha reforma incoherente, descoñecedora das máis elementais bases psicopedagóxicas, didácticas e sociolingüísticas. As universidades non entenden que non se contase con elas e cos seu departamentos especializados para informar ou opinar sobre a proposta. A proposta da Xunta ben merece esas cualificacións, por moito que lle doa ao seu presidente, quen uns días antes ousaba cualificar de “radicais” e “irracionais” as persoas e grupos que desaprobamos con razóns abondas as súas pobres e ben inxustas Bases.

As proclamas a prol da liberdade son puras falacias. Liberdade dos pais para elixiren a lingua do ensino. Liberdade do alumno para usar na aula e dirixirse ao profesorado na lingua que lle pete. Liberdade entendida simplemente como “real gana” e non como posibilidade de elixir con igual capacidade e avantaxes entre distintas opcións. Que pobre filosofía por paupérrima ideoloxía! Contra esta falacia vai ficando ben claro que só o coñecemento dunha lingua fundamenta e é condición inescusábel para ter a liberdade de usala. E logo a liberdade dos pais? Os pais non teñen ningún dereito, polo menos o Tribunal Constitucional negóullelo, a escoller a lingua do ensino dos seus fillos. De por parte, é froito dunha miraxe pretender que os pais galegos son quen de elixir con liberdade o ensino en lingua galega, sendo esta a cincenta da casa e a lingua oculta, invisíbel, minorada. Como sentencia a RAG, unha enquisa oficial e legal nunca debe formular preguntas de resposta condicionada.

Moitas outras razóns se barallaron, ben válidas case todas, que neste artigo de urxencia debemos deixar de referir. Aludirei á posíbel ilegalidade de varias pretensións das Bases, remarcadas por un grupo numeroso de xuristas e pola RAG. Apuntarei soamente o referente á inmersión lingüística aplicada ao galego, que é demonizada polas Bases cando, como lles advirten desde a RAG e o CCG, se trata simplemente do método didáctico máis eficaz para a aprendizaxe das linguas. Mencionarei finalmente a incoherencia que supón o feito de o PP estar vindo a trasacordo dunha política lingüística que, mentida ou sentida, estivera promovendo ao longo das dúas últimas décadas e á que en 2004 tentou que se lle dese un novo e decidido impulso, ao se aprobar por unanimidade do Parlamento Galego o PXNL (Plan Xeral de Normalización da Lingua). Desde este punto de vista, esíxeselle ao goberno a volta ao consenso que só eles romperon, non os outros partidos nin a sociedade.

O quid da cuestión

Despois destes acontecementos, non se sabe moi ben a onde imos chegar. Podemos esperar o peor, vista a teimosía dos gobernantes. Cabe esperar un certo tempero da persecución, sobre todo se pensarmos que algún efecto han ter a razón e a protesta. Porén o problema seguirá aí, vivo e irresoluto. O grande problema da lingua reside, máis do que no goberno, na propia sociedade. Mentres nesta non xurdir un forte movemento de recuperación e dignificación da súa lingua propia, pouco haberá que facer. A situación é ben coñecida. A RAG expona moi ben deste xeito:

“A lingua galega, é dicir, os falantes de lingua galega, non precisan documentar a súa marxinación histórica: é ben coñecida non só por séculos de emigración dun país non pobre ou pola forma en que a figura do galego é remedada na literatura en castelán, senón pola baixa autoestima con que moitos galegos miran hoxe aquilo que máis os define, que é a lingua, prexuízo que lles impide exercer o seu dereito a usala. Chega con ver a desvantaxe que sofre hoxe nas relacións sociais non pouca xente galega que pretende empregar o galego con normalidade en todos os eidos da súa vida. Chega con comparar a oferta que hai hoxe en galego e en castelán na TV, na radio, nos cines, en xornais, en misas, nas aulas universitarias, na publicidade, no comercio, na banca, etc. Esta é unha sociedade na que conviven dúas linguas pero de xeito asimétrico; hai unha lingua propia que ten que loitar día por día para non perde-lo seu terreo e hai outra que goza de inmensas regalías e todo lle vén á man.”

Vinte e cinco anos de actividade normalizadora, por certo nunca tomada moi en serio, apenas produciron melloras nunha situación que ten séculos de vixencia. Dúas dinámicas e outra media seguiron empeorando, na gran masa social, a situación de que se partía no momento de se encetar o proceso normalizador. A primeira desas dinámicas consiste en que se seguiu espallando a difusión do castelán desde os núcleos urbanos para os barrios e as zonas rurais. Esta bóla de neve nunca deixou de rebolar e engrosar. Esta mancha de aceite non cesou de escorrer. A segunda dinámica ten que ver co traslado da poboación rural ás áreas urbanas, resultando nestas asimilada con facilidade aos usos, tamén aos lingüísticos, da poboación receptora. E a terceira, a outra media que dicía, constitúea a poboación inmigrante. Boa parte desta é de orixe hispanoamericana. A restante intégrase na comunidade e usos lingüísticos predominantes.

A todo isto semella que, con maior ou menor influencia da ideoloxía, un certo sector duro de habitantes da Galicia urbana –adoitan evitar chamárense galegos- que teñen o castelán como única lingua de instalación e relación desde varias xeracións, decidiron opoñerse decididamente aos progresos da presenza social da outra lingua nos ámbitos en que estaban afeitos a topar só coa súa. Esta é a verdade. Sería parvo non querer vela. A outra verdade do barqueiro é que o PP está con eles. Deica agora aqueles exerceron máis ben unha desobediencia medio disimulada, unha xorda renitencia perante as medidas normalizadoras e unha raposeira ignorancia da cultura de expresión galegófona, da que non sentían necesidade. De por parte, a cultura popular e de masas seguiuse desenvolvendo totalmente en castelán, con se cadra unhas pequenas pencas da produción cultural autóctona. Esta, selecta e minoritaria, desenvolveuse maiormente en paralelo coa primeira, polo que poucas veces ocorreu encontro ou intersección dunha coa outra.

En moitos ámbitos, como ben nos lembra o parágrafo citado da análise da RAG, o proceso normalizador non callou. Tímidos intentos se produciron como moito, que aí morreron, sen progreso nin continuidade. O caso do ámbito eclesiástico é paradigmático. Ben veces se ouviu poñeren como escusa que o pobo o rexeitaba. É o mesmo que aduce agora o conselleiro de Educación: “ Ningún proxecto lingüístico podería ser realizado se a sociedade non o ampara”, seica declarou tras a manifestación do 21 de xaneiro. Ao tal dicir, refírese a que a presenza do galego no ensino non pode ser a que marca o decreto actual, porque a sociedade non o admite. En realidade, quen non o admite é ese núcleo monolingüe acérrimo e ideoloxizado do que naceu a ofensiva contra o galego, que asemade constitúe o nicho ecolóxico no que eses posicionamentos achan máis doada acollida e inzamento. O peor do caso é que están a gañar moito terreo. Non só no referente a que o goberno os secunda e segue, senón tamén en que conseguiron xa bastante recuamento das actividades en galego de persoas e institucións públicas. Aduzo dous casos entre moitos que hai por aí. A Deputación de Ourense acaba de publicar un libro sobre a gaita en catro idiomas, un deles o castelán; o galego non está. Caixanova viña editando un calendario mural en galego durante varios anos. O do ano 2009 publicouno nas cinco linguas oficiais da península ibérica, incluído o portugués, salientando polo tamaño das letras unhas veces o castelán –nos lemas das láminas– e outras, nos nomes dos meses, o galego. O do ano 2010 está integramente en castelán, incluído o santoral, engadindo só os nomes dos meses, con tamaño pequeno de letra, en galego, catalán e eusquera.

O que nos queda

O que nos queda por facer é moito. Ante todo hai que facer valer a razón e a verdade. A ofensa sufrida pode servir como revulsivo. Cómpre aproveitarmos a ocasión. Para que a razón e a verdade cheguen ao corpo social e á maioría das persoas, é preciso pór en marcha as accións e tácticas máis eficaces que se poida procurar. Teremos de resucitar a pedagoxía do oprimido. Cumprirá intervir socialmente como parteiras e axentes de concienciación. Haberá que facerse presente con esas bagaxes en todas as plataformas e ambientes a onde for posíbel acceder: asociacións, clubs, grupos de traballo. Haberá que crear outras: grupos de reflexión e acción a prol da lingua, aulas abertas de lingua e cultura galega, novas “irmandades da fala” para a situación actual. Teremos que nos mollar aí todos, baixándomos da nosa nube cultural de elite os que tendemos a vivir en torres ebúrneas. Como dixera Lorca un día, en tempos coma estes é preciso metérmonos na lama canda os que chapuzan nela en busca de azucenas.

Xesús Portas Ferro

licenciado en Filoloxía, mestre

Ver o mellor e escoller o peor

2010-02-17T03:45:00.000-08:00

Remito o lector ou lectora a esta clarificadora páxina:

http://www.xornal.com/artigo/2010/02/16/unknown/xunta-desoe-todas-propostas-lorenzo-facia-hai-ano-lingua/2010021623263700113.html

A modo de breve comento, suxiro non dar grande importancia ás incoherencias do profesor Anxo Lorenzo, hoxe secretario xeral de política lingüística (sic, en minúscula). Non se achará contradición nin incoherencia se tivermos en conta que un suxeito é a persoa que pensa e respira, e outro moi diferente o personaxe, definido pola función e o carácter dos que foi dotado polo seu creador. Isto vese ben na literatura: o autor da obra literaria é unha función intratextual, polo que non se identifica co escritor de carne e óso cuxo nome aparece na portada. O mesmo acontece no teatro social. Antes este home era profesor universitario, inserto nunhas circunstancias determinadas e solicitado por unha serie de expectativas concretas. A estas e a aquelas respondía. Hoxe ten un carguiño subordinado a uns gobernantes peculiares e aos obxectivos sociolingüísticos e políticos dun sector social galegófobo. A estes e a aqueles responde con igual fidelidade. Velaí a explicación da aparente incoherencia.

Outro comento quero facer, referente agora a como a Xunta fai o contrario do que a razón e a verdade aconsellan, neste caso representadas polo informe da Comisión Técnica do Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG), do Consello da Cultura Galega. Fai todo ao revés. Teima en levarlle a contraria a todo o mundo, agás á FAES, ao PP español e ás súas sucursais en Galicia. Que isto está ben, segundo o informe? Ai si! Pois fóra con iso! Que aquilo está mal, segundo o CCG, a RAG, as Universidades galegas, o ILGA, a razón, a verdade, a prudencia? Pois tomade máis diso que non queredes!

The amablingua

2010-01-30T14:22:00.000-08:00

Remítemo un amigo, que o recibira de outro:

The amablingua

Xa viña sendo time de que el new president descubrise the magic solution to the cosa de la lengua no Galician Country.

The solution é o chamado “castrapo enriquecido”, al que también chaman “eurocastrapo”, “triglosia feijooooana”, amablingua , “galcasinglish” ou, na Galicia Sur, simplemente “feixoada”.

Basically consiste en ser amables. You are moi amable, in such a way que no ofendas a nobody arround. Because the cosa es no imponer, e se ti escolles one language –only one, ollo!- ti andas imponiéndote que nin a milk! So, first asunto: amabilidade, gentleness e, especially, never, never, never, mesmo nunca, fales only in the regional idioma.

The second cosa vén sendo a closing down das galescolas, que finally serán substituídas by “trilingüelas” (not “bi”, but “tri”), to properly enseñar the new lengua.

This is, efectivamente, the solution to the cuadratura of the circle: combinar a “soberanía lingüística” dos pais, with the deber of promoting e facer normal o galego, sin ofender a la lengua de Rosa Díaz, and also co obxectivo de trilingüizar aos nenos and little girls.
So, a nai escolle, e choose o que choose, sempre ficará happy, ya que a súa escolla is included in the eurocastrapo. In fact, this feixoada is the “tres in one”, very inclusive and amabilismo.

At the same time, the Xunta resolverá o “problem” educativo, sen que such a thing lle supoña un quebranto presupuestario. Efectivamente, as a matter of fact, o novo language non ten a very precise normas, and predomina a única and conocida only norma do “tanto ten, ti vai disimulando”, que se complementa coa de “never rained que non escampara”. Así, the teachers training is going to ser very barrato, barrato, cal carpet of magrebí.

And, by the way, if non caíches na conta, este artículo is the first one written in the new idioma. Buena luck and remember o que di the song: non te warrees, be happy, tra,la,la,la,la,la,la,la….

Igrexa e lingua galega

2010-01-29T06:24:00.000-08:00

Copio e encolo. É a verdade.

Igrexa e lingua galega.

PIN MILLARES, XOSÉ MARÍA.-

GALICIA DIXITAL.- venres, 08 de xaneiro de 2010.

Como pode deducirse do encabezado a seguinte reflexión tenta analizar a aceptación e o uso que da Lingua galega ten feito a Igrexa Católica en Galicia na educación e na pastoral, é dicir, na súa parte máis visible.

A Igrexa, como todas as sociedades con estruturas xerárquicas ríxidas, é moi conservadora e, incluso, “conservadura”, as súas actuacións non se encadran en procedementos e métodos democráticos, a comunidade non participa nin ten peso nas grandes decisións. Cando dicimos Igrexa pensamos case exclusivamente en bispos, frades e cregos ás ordes do Papa e da Curia de Roma.A función dos fieis parece reducirse a escoitar caladiños, despois de quitar o pucho e, en todo caso, contribuír con algunha moeda.

En Galicia a Igrexa, ao longo da historia , comportouse coma o resto das institucións aquí instaladas, coma a Xustiza, a Escola, a Administración, o Exército e as clases dirixentes que foron instrumentos de desgaleguización e de esnaquizamento da lingua e da identidade galega, no seu seo a lingua e a cultura galega tiñan pouca cabida.

Resulta difícil explicar e mesmo comprender cómo se puido chegar a esta situación, pero aínda é máis incomprensible e inexplicable como se pode soster. Soamente prexuízos e inercias poden estar na base deste comportamento, xa que logo, o cristianismo dende as súas orixes asume a lingua e a cultura dos novos adeptos. Xesús era galileo, falaba o arameo, na variante galilea, aínda que a lingua da Sinagoga era o hebreo, é dicir, a lingua do poder.

Dende o momento no que o latín deixa de ser lingua comprensible a Igrexa manda predicar e catequizar na lingua propia de cada comunidade, así o Concilio de Tours (813) manda que se predique na lingua popular. Por certo que moitas linguas son o que son hoxe porque a Igrexa as tomou de uso normal. O mesmo Concilio de Trento (século XVI), tamén manda que a doutrina cristiá se ensine na lingua realmente falada polos fieis, pero Galicia era xa daquela diferente, viña sometida dende finais da Idade Media a unha intensa colonización cultural e económica. Ata finais do século XV o 94% da documentación eclesiástica estaba redactada en galego, pero a mediados do século XVI a proporción xa está no 56% en galego e o 43 en castelán. Cando aparecen os catecismos (século XVII) non se edita ningún en galego; en euskera fanse 30 edicións do catecismo do P. Astete e 20 de Moguel, única lectura en lingua vasca.

É sabido que os reis de Castela, ademais de espoliar conventos e mosteiros adxudicando as rendas ás casas centrais situadas fóra de Galicia e de suprimir as súas escolas, colocaron á fronte dos mosteiros e das dioceses galegas abades e bispos foráneos en completo divorcio co baixo clero e co pobo. Nos últimos cincocentos anos os bispos de orixe galega que rexeron as dioceses galegas anda por uns 35, e deles, soamente tres exerceron realmente de galegos, (Lago González, Araúxo e frei Xosé Gómez).

Na actualidade, tres das cinco dioceses galegas, están ocupadas por bispos nados en Galicia e ningún deles mostra compromiso, nin sensibilidade cara á lingua, malia que o Concilio Galego falou con bastante claridade. Unha situación especialmente dramática dáse na diocese de Astorga que abrangue unha parte importante da provincia de Ourense, cun bispo galego, pero cunha presenza nula da lingua galega na actividade pastoral.

Tivemos que chegar ao século XVIII co P. Sarmiento para escoitar as primeiras voces en defensa da lingua galega e a rebelarse contra esta colonización. É famosa a anécdota do freire castelán que identificaba traballar con “trebellar” e animaba a un mozo a “trebellar” todos os días da semana, domingos incluídos.

Por todas estas circunstancias a Igrexa en Galicia non foi galega, non se encarnou na Terra nin defendeu os intereses dos pobres campesiños e mariñeiros, comportouse máis ben coma un instrumento desgaleguizador e de desclasamento ao servizo do uniformismo central. Todo isto pode explicar os frecuentes enfrontamentos do mundo clerical co pobo e o anticlericalismo expresado nos ditos populares e na literatura escrita. É certo que un sector importante do clero rural, non precisamente o máis estimado polo poder eclesiástico, compartiu e comparte vida e sufrimentos co pobo, pero coa xerarquía houbo conflictos de moita sona, xa fose polos chamados “dereitos de estola e pé de altar” xa pola posesión de terras, obxectos relixiosos ou costumes moi enraizadas. Como mostra podemos recordar o violento enfrontamento na parroquia de Oseira en 1909 polo baldaquino con varios mortos, as liortas polas festas populares e bandas de música e máis recentemente os preitos pola carballeira de San Xusto ou na parroquia de Rivadulla, pola casa reitoral e polo campo da festa. Hai que ter en conta que antes da desamortización, a mediados do século XIX,máis do 60% das terras pertencían aos mosteiros e á igrexa polos que percibían e esixían rendas e outros servizos.

Unha Igrexa de Galicia, que non falaba, nin pensaba en galego non podía ser sentida como propia, era vista e considerada como allea, coma unha prolongación do poder civil que tamén esixía e cobraba trabucos, e mesmo, controlaba a vida social e familiar dende o bautismo deica a morte.
Ata a Desamortización dos bens eclesiásticos, segunda metade do século XIX, a maioría do clero procedía de familias fidalgas máis ou menos acomodadas, a partir desa época nos curatos encontramos fillos de labregos de certa propiedade, casas ricas, que encontran no sacerdocio un modo de promoción social para eles e para toda a familia, chegar a ser “ser xente” como di o Catecismo do Labrego e integrarse nun novo grupo social. Os seminaristas tiñan prohibido falar galego, infrinxir esta norma supoñía penalización na avaliación mensual, polo menos en tres apartados: comportamento, deberes relixiosos (desobediencia) e urbanidade, “porque el acento gallego era repugnante y fastidioso” e o acento resultaba de mal gusto, dicía Martínez Pazos na súa obra Oratoria (pp.390-1).

Situación atípica representa o seminario de Mondoñedo que produciu destacados escritores galegos

Tanto o alumnado coma o profesorado estaba sometido a un ríxido control do bispo. Os estudos centrábanse en Humanidades, sobre todo en Latín, Dereito Canónico e Teoloxía Moral. O resultado da formación era moi estraño, un seminarista estudaba todas aquelas cousas polas que ninguén preguntaba nin se interesaba, era case un extraterrestre. Con frecuencia o profesor de matemáticas era licenciado en Dereito Canónico con coñecementos elementais da materia.

Na actualidade, o compromiso coa lingua galega é moi desigual, hai cregos exemplares que viven en galego e para os galegos e galegas, radicalmente fieis á súa terra, son de aquí, son “os bos e xenerosos de hoxe”. Na maioría das parroquias de cidades e vilas a presenza do galego é moi reducida. Moitas veces baixo o pretexto que os fieis non demandan liturxia en galego, cómo se houbese un tempo que se permitise demandar algo: déronlla, en latín ou en castelán, e mesmo algúns queren volver ao latín coma se existisen linguas máis sagradas. Sobre todo, nos clérigos pertencentes a movementos conservadores e integristas como Opus, Quicos, Lexionarios, Comuñón e Liberación que tenden a identificar lingua galega con subversión e independentismo ou algo propio da esquerda (BNG), esquecen o máis elemental: que a lingua é o maior patrimonio dun pobo e que somos seres humanos porque falamos e que se se reduce ou imposibilita a capacidade de falar aniquílase a persoa e pode producirse un fondo desequilibrio psicolóxico e mental.

Incorporar a lingua galega á liturxia e á actividade pastoral dunha maneira coherente suporía unha fonda revisión da actuación pastoral, un paso importantísimo no proceso normalizador da lingua galega neste momento tan conflitivo e pagar parte da débeda que ten pendente co país.

En definitiva, para un galego poder expresarse soamente galego sería unha limitación importante, pero non saber galego resultaría unha catástrofe, pasaría a ser un alienado ou quizabes un renegado.

Coidado con este PP!!

2010-01-20T06:35:00.000-08:00

É hora de o dicir claramente. O causante da maior aldraxe sufrida recentemente polo pobo galego, a do intento de radicalizar a imposición do castelán á conta dos tímidos progresos da reintrodución mínima do galego, a causa desa inmensa aldraxe é o novo PP de Mariano Rajoy, Cospedal, Bárcenas... De alá e da FAES veñen, con case total seguridade, esas estratexias.

A mesma orixe deben traer aqueloutras pola que se intenta negar o pan e o sal aos inmigrantes despois de os rapar ben rapados, tirando deles canto proveito se puido sen receo nin dó. Se non, reparade no que berraba hai menos de corenta e oito horas a maior representante dese partido político en Cataluña: "En Cataluña non caben todos! En España non cabemos todos!" E non lles importa un pemento. Se é inxusto, mesmo ilegal, que máis dá? A lei cámbiase, á comenencia dos poderosos, que son eles! Se é inmoral, que máis dá? Cal é o criterio da moralidade, senón o proveito dos que máis poden? Non foi adoito así, ao longo da historia?

Total...? Pobre dos pobres se nos deixamos enganar por esta xentiña! Coidado coas súas falacias. Cando falan de protexer os dereitos dos máis débiles, da súa preocupación polos parados, de liberdade para elixir...

Mirade cal é a súa idea da liberdade! Os pais deben poder elixir a lingua vehicular do ensino dos seus fillos, proclaman. Moi ben! Pois, no mesmo texto, sen ningunha advertencia proclaman a obriga de estudar o castelán e en castelán en toda España. Pois logo non temos liberdade de excluír o castelán como lingua vehicular do ensino! Non, diranche, porque a Constitución... Pois que promovan a modificación da Constitución neste punto, de tal xeito que non estableza ningún deber lingüístico para os cidadáns! Que se limite a establecer o deber dos poderes públicos de ofrecer aos cidadadáns a posibilidade de se formaren no coñecemento de varias linguas, nomeadamente das máis presentes na sociedade de que forman parte de xeito próximo, como serían o castelán e as linguas propias de cada territorio... Sen máis ideoloxías nin andrómenas! As linguas son cualitativamente iguais! Tamén as minoritarias!

Coidado con este PP, señores do goberno español!! Non saben facer máis ca abrir a caixa de Pandora e ceibar as serpes malignas entre o medio do tecido social, producindo freitas e conflitos!

Vannos facer moito dano! Eles son a causa do grande conflito lingüístico desatado en Galicia. Velaquí un extracto dunha noticia dada por Xornal de Galicia sobre a súa posición nestes temas! Un pacto pola educación sobre estas premisas sería unha grave inconveniencia, polo menos! Mariano Rajoy, hai poucos días, poñía esta como unha das súas condicións básicas para ese pacto. Véxase en:

http://www.xornal.com/artigo/2010/01/20/politica/pp-rajoy-fai-seu-decreto-feijoo-incluilo-na-reforma-educativa/2010012012123800142.html

A secretaria xeral do PP, María Dolores de Cospedal, erixiu hoxe ao PP en defensor do "bilingüismo integrador" e do dereito dos pais a "elixir" a lingua vehicular para a educación dos seus fillos, dous principios que recolle o documento educativo que os 'populares' presentaron o luns en Toledo e que, ao seu xuízo, non entra "en contradición" co novo borrador do decreto do plurilingüismo no ensino deseñado polaXunta.

Nunha entrevista en TVE, recollida por Europa Press, a dirixente 'popular' resaltou que este documento educativo --no que se recolle "deber de garantir o ensino do castelán e en castelán en toda España"-- "foi consensuado" non só entre os que se encargaron da súa elaboración, senón "con todas as comunidades nas que goberna o PP, incluído o Goberno galego".

"Non hai ningunha contradición", insistiu Cospedal e sinalou, ao tempo, que o que "plasman" as bases do decreto presentado polo presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, dá a posibilidade aos pais de elixir a lingua vehicular e garante, ademais, "que existan sistemas bilingües ou trilingües". "Esa é a postura do PP, un bilingüismo integrador nas comunidades con dúas linguas oficiais, tanto en Galicia coma en Valencia", resolveu.

O documento presentado polo PP para aplicar no ámbito nacional aposta por "garantir o ensino do castelán e en castelán en toda España e a liberdade dos pais para elixir a lingua vehicular na que educar os seus fillos", e sitúa o dereito a estudar en castelán como "un dereito básico e irrenunciable".

A maiores, para as comunidades con dúas linguas oficiais, defende o dereito de todos os alumnos "a ser escolarizados na lingua oficial que empreguen de forma habitual, no marco dun modelo de bilingüismo integrador".

Declaración da RAG sobre o borrador

2010-01-18T11:39:00.000-08:00

Paga a pena ler a declaración emitida pola RAG tras a súa análise das Bases para o decreto do plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia, por outro nome, "borrador" para un novo decreto. Véxase en:

http://www.realacademiagalega.org/PlainRAG/notices/files/Analise_BASES_RAG.pdf

Somos todos galegos no día 21?

2010-01-16T03:29:00.000-08:00

Somos todos galegos no día día 21? Eis o título dun artigo de Costa Guimarães no xornal portugués Correio do Minho promovendo a solidariedade dos portugueses con Galiza perante a ruda ameaza do borrador de Feijoo contra a nosa lingua. Recomendo a súa lectura en:

http://www.correiodominho.com/cronicas.php?id=1195#

Os habitantes de Galiza deberiamos facernos esa mesma pregunta. Máis de catro, en alto ou en voz baixa, habían responder que eles non. Máis de catro! Estaban aí agochados, ou adormecidos. Coma o tigre, á espera do paso da prea. Agora que o goberno de Feijoo levantou a veda, velaí como espertou, e corre e brúa. Cómpre ou fuxirmos ou defendérmonos. Aconteza o que for o día 21 -foi pouco o tempo de preparación, moitos aínda non entendemos o porqué da pancada recibida, etc.-, a loita continuará. As lides hai que as preparar ben preparadas. Subordinadas a unha grande estratexia e a unhas tácticas axeitadas. Por ventura, aínda hai tempo. E, se nós nos imos, outros virán continuar no empeño. Ante todo, isto é o que temos que asegurar: o recrutamento da nova militancia a prol do de nós.

Entrementres, ficamos obrigados a cantos nos apoien desde fóra. Eses apoios debemos procuralos. Facer que a nosa razón se espalle e escoite canto máis se poida nos foros internacionais. Non se pode aturar tanto abuso!

Para desenmascarar o "borrador"

2010-01-10T04:35:00.000-08:00

LEAMOS CON ATENCIÓN EN

http://www.xornal.com/opinions/2010/01/09/Opinion/deriva-inconstitucional-do-neocentralismo/2010010921354800903.html :

A deriva inconstitucional

do neocentralismo

Ninguén deixe de ler esta rigorosa e moi acaída análise, da autoría do profesor Xavier Vence. Cómpre despois espallala, convidando moitas persoas a lérena. Só así a poboación irá tomando conciencia do engano no que moitas persoas están sendo levadas a caer, desde esa témera cerimonia de mentiras e ideoloxización que a desgraza nos trouxo.

Véxase tamén en

http://www.xornal.com/opinions/2010/01/09/Opinion/nacionalismo-espanol/2010010914350000155.html

O nacionalismo español

Velaquí un artigo, do avogado X. A. Pérez Lema, no que se incide sobre o mesmo tema, aínda que máis brevemente e desde outra perspectiva.

O borrador enfermo

2010-01-09T14:52:00.000-08:00

Copio e encolo o artigo do amigo Xaquín, sen máis comento ca o testemuño de que o louvo e son conforme:

GHANDI E O BORRADOR DO DECRETO DO GALEGO

Xaquín Campo Freire. Narón, 09-01.2010.

A palabra enfermo vén do latín IN-FIRMUS, o que non é firme, o falto de firmeza ou de equilibrio e de consistencia, o débil. Este homiño noso non lle quer a Galiza. Non se pode ter tanto odio. Por certo, nunca se ri e endexamais sorrí. Este homiño noso non é feliz. Sempre se presenta en ton agresivo, coma se lle deberamos cartos. É coma o cativo malcriado que se volve a patadas contra da súa propia nai, aquela que o coida e agarima, e faina culpábel das súas zunadas. Porque un pouco azuado mesmo parece. E el será ben de todo? Psiquicamente aquí falla algo.

Séntese fundador e constituínte. Parece Franco. Nada lle val do feito antes. Nin sequera dos seus propios. Nin o do Sr. Fraga, o seu pai político. E logo insulta. Así empezaron todos os totalitarios.

Isto reflíctese ben en todo este malfadado proceso de ataque á lingua e no afán de desfacer todo canto hai feito anteriormente.

O borrador é un brodio ou galdrumada indixesta que só xera problemas e non aproveita para nada a ninguén. Cando iso pasa, a fisioloxía reacciona coa náusea, co noxo e co vómito.

Porén o problema non é só o decreto, que o é e ben grande por certo. O problema tamén está en nós, pobo galego con pouco entusiasmo polo nós e o de nós, na identidade colectiva: Terra, lingua, economía, saúde, cultura, apertura ao universal, pobo, Estatuto, conservación do territorio, medio ambiente, contaminación ambiental, etc.

“Galiza quere pobo”, escribiu non hai moito Xosé Luís Barreiro. O problema está no “in-país”, que tanto desespera a Xabier Alcalá. Na “vontade de nación”, que pedía Anxo Quintana. Etc.

Ora ben, non hai mal que por ben non veña, se hai vontade de sacar bens dos males que nos ameazan: o Prestige, o 18 de outubro do 2009 erguendo unha voz común de pobo a prol da lingua polas rúas de Compostela, as plataformas que están a funcionar -Queremos Galego, Pro Lingua, Galego Patrimonio da Humanidade, a Mesa, etc.- son un signo reactivo fronte á enfermidade de autoagresión e autolesión do Sr. Feijoo e do seu sistema.

Non son partidario das formas violentas que se volven sempre contra de quen as adopta.

Agora ben, esta pode ser a gran oportunidade de sermos nós. Non se trata de queixarse. “Non convén chorar máis. Ela chorou por todos e para sempre”, dixo Luís Pimentel.

“O idioma somos nós, pobo común”. O idioma hai que falalo, normalizalo, esixilo con firmeza onde esteamos. Cos vellos e sobre todo cos novos. Na rúa, na casa e na Administración. Reclamalo por activa e por pasiva, por palabra e por escrito. Temos de volver a ser militantes da lingua. Civilizados si, pero firmes tamén. Sen agresividade, con paciencia, mas con firmeza. Non nos moverán, dicía o cantar. Aquí é onde está o problema máis grande da lingua. Decatémonos de que, coma o Sr. Feijoo, por complexo, convertemos a lingua galega nunha “frijolidade” común.

Militantes a prol da lingua. Por iso cómpre falala, esixila, escribila. Libros galegos, escola galega e en lingua galega, música galega, internet e medios en galego, xornais e revistas en galego. Xa sabemos que algo nos van custar. Mas non hai outra. Escola en galego, igrexas en galego, xustiza en galego, sanidade en galego. Non permitirlle a ninguén que non acepte o galego.

Non colaborar en accións, colectas, axudas, folletos, cartaces, etc., que non veñan en galego. A propaganda comercial devolverlla publicamente ás grandes firmas con actos colectivos ante a prensa e os medios. Dos xornais que non defendan o galego, ir correndo a voz de que non son ben acaídos e que, por moi fortes que sexan, dependen de nós. O que paga, pode esixir. E, se así non se fai, non colaboro.

“Denantes donos, agora escravos?” A resposta está no noso himno: "Denantes mortos que escravos".

Non teñamos medo. Son débiles, porque débil é a súa razón. Son IN-FIRMI, débiles, inconsistentes, sen equilibrio.

Son coma nenos. Puxéronse a xogar e non atoparon outro brinquedo senón meter medo: lingua, pobo, Estatuto, economía, conservación do territorio, contaminación ambiental, etc. Non saben facer outra cousa. Só mentir coma cos Audis.

Son débiles. Falou a rúa, a RAG, o CCG, as agrupacións e colectivos, as Plataformas, e para o vindeiro ano hai eleccións.

Temos que agradecerlles que deran o berro: Desperta do teu sono, Fogar de Breogán!

Feijoo ten o DOGA, por un tempo. Mal goberna e desgoberna. Provoca e destrúe. Mas ten os pés de barro e o rabo de palla coma todos os espantallos. É in-firme.

Nós temos a resistencia activa, pacífica. Coma Ghandi. Sen violencias e mirando cara adiante. Non somos uns nostálxicos. Sabemos onde está o noso futuro. Un futuro construído coa afirmación do nós colectivo galego, en galego e abertos como sempre fomos. Os únicos políglotas e abertos somos precisamente os galego falantes. Non temos que arrepentirnos porque veña alguén acomplexado, sen autoestima.

Non esperemos a Godot. Non vai vir nin se espera por el. Si. Espertemos. Vivamos como galegos. Falemos galego. É o noso.

Comunicado de Nova Escola Galega

2010-01-03T07:05:00.000-08:00

Copio e encolo aquí o Comunicado que o movemento de renovación pedagóxica Nova Escola Galega publicou tras a presentación do rascuño dun novo decreto sobre a redución da presenza da lingua galega no ensino non universitario de Galiza.

O NOVO DECRETO IMPOSIBILITA A ADQUISICIÓN DAS COMPETENCIAS LINGÜÍSTICAS

• Segundo o Movemento de Renovación Pedagóxica NOVA ESCOLA GALEGA, o novo Decreto do plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia fará imposible, desde un punto de vista estritamente pedagóxico, dar cumprimento ao previsto na lexislación educativa sobre competencia lingüística.

• A normativa proposta este pasado 30 de decembro polo Consello da Xunta despreza absolutamente todo a armazón lexislativa construída ao longo de tres décadas, en especial o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega aprobado por unanimidade polo Parlamento Galego en 2004.

• O tratamento aparentemente “igualitario” diante de realidades lingüísticas moi desiguais no seu carácter, desenvolvemento, presenza social e problemática, só pode traer como consecuencia un maior retroceso para a lingua galega.

• O borrador presentado falsea os elementos de debate sobre a situación da lingua, como xa ocorreu coa controvertida consulta ás familias.

• NOVA ESCOLA GALEGA fai un chamamento ás familias galegas para que eviten que os seus fillos e fillas se vexan privados da oportunidade de acadar a debida competencia lingüística, tamén en galego.

• Fai un chamamento tamén NOVA ESCOLA GALEGA a toda a sociedade galega para que se manifeste dun xeito inequívoco ante unha das maiores agresións que ten sufrido o idioma de Galicia ao longo de toda a súa historia.

Santiago, 1 de xaneiro

O Movemento de Renovación Pedagóxica NOVA ESCOLA GALEGA, colectivo con vinte e cinco anos de vida e autor do único proxecto global existente ata o momento sobre a normalización lingüística no ensino (www.nova-escola-galega.org), diante da presentación do Borrador para a elaboración do decreto do plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia realizada o pasado día 30 polo Presidente da Xunta de Galicia, quere facer públicas as seguintes reflexións sobre o mesmo.

A nova normativa proposta prescinde do acordo acadado por consenso en torno ao mínimo do 50% no Plan Xeral de Normalización de 2004 e das recomendacións entre outras institucións da Real Academia Galega (Unha lingua para todos: Comunicado do 12 de maio de 2009), do Consello da Cultura Galega (Proposta institucional sobre a lingua galega ao Parlamento de Galicia), das Universidades, do Instituto da Lingua Galega (http://www.vieiros.com/nova/74939/o-ilg-advirtelle-afeijoo- do-dano-gravisimo-ao-prestixio-social-da-lingua) e do informe realizado no seu día polo Consello Escolar de Galicia (Informe sobre o estado e a situación sobre o sistema educativo en Galicia 2002-2005, no capítulo dedicado á lingua galega no sistema educativo) dado a coñecer antes da promulgación do decreto 124/2007.

Desconsidera os preocupantes datos sobre a saúde do idioma ao renunciar á adopción de medidas realmente efectivas de protección e promoción do galego, e, ademais, pretender desamparar as accións realizadas ao abeiro dos avances propiciados pola normativa aínda vixente.

Insiste en distorsionar e falsear os elementos do debate, como xa ocorreu á conta da controvertida consulta ás familias, pois pretende poñer no foco de atención os efectos da toma en consideración do inglés como lingua vehicular para o ensino, a sabendas da súa inviabilidade, e distorsionando fortemente os verdadeiros elementos do debate, que non son outros que as condicións e o papel do idioma propio no ámbito do ensino, tendo en conta as especiais características que, no caso galego, o condicionan. Na nova proposta normativa o galego queda relegado e, na práctica, confrontado a atopar espazos de uso formal no ensino nos “caladoiros” que as outras linguas (castelán ou inglés) non poidan encher.

Nas condicións actuais esta é, na súa tradución real ás aulas e aos centros, a proposta presentada para o noso idioma por parte de quen ten a obriga de protexelo e promocionalo. Consonte con isto, velaí a imposibilidade de dar cumprimento ao previsto nas leis educativas sobre competencia lingüística por parte do sistema educativo. O tratamento aparentemente “igualitario” diante de realidades lingüísticas moi desiguais no seu carácter, desenvolvemento, presenza social e problemática, só pode traer como consecuencia un maior retroceso para a lingua galega. A nova normativa pon ao mesmo nivel a lingua propia, minorada, a outra lingua oficial e unha lingua estranxeira, sen que existan nin condicións reais nin razóns legais para que isto sexa posible. O Decreto contravén o sentido da necesaria protección para a lingua propia establecida no Estatuto de Autonomía, a Lei de Normalización Lingüística de 1983 (Artigo 13.2. As Autoridades educativas da Comunidade Autónoma arbitrarán as medidas encamiñadas a promover o uso progresivo do galego no ensino) ou mesmo da Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias.

Pon igualmente en perigo a planificación lingüística, compoñente substantiva dos proxectos educativos dos centros escolares, e os avances conseguidos en moitos centros de ensino iniciados desde hai varias décadas, socavando un proceso que as propias leis demandan e amparan, e, encamíñase, cando menos, a ralentizar futuras actuacións normalizadoras, xusto nun momento no que os datos sociolingüísticos sobre a saúde do idioma reclaman accións nunha liña absolutamente contraria. Neste sentido, é particularmente significativo que a normativa proposta abra a posibilidade de que na Formación Profesional e nas Ensinanzas de Persoas Adultas o galego poida non ser usado como lingua vehicular nin tan sequera nunha hora lectiva semanal.

O anuncio realizado polo Presidente da Xunta pon en evidencia unha actitude prepotente do partido no goberno, previsible desde a súa chegada ao poder, por moito que en ocasións aparentase modular o seu discurso, ao desconsiderar absolutamente as recomendacións de todas as voces autorizadas na materia e ao desmarcarse da súa propia posición cando non só apoiou senón que promoveu, desde o propio goberno, o PXPL (2004). Cúmprense desta maneira os peores agoiros, aqueles sobre os que de maneira “preventiva” a cidadanía, as institucións e os movementos sociais e educativos foron alertando e denunciando.

Esta estratexia sobre o idioma é máis grave aínda se consideramos que se asenta na asunción por parte dos actuais gobernantes de que existe un proceso de imposición que discrimina os castelanfalantes e de que a liberdade lingüística é o ben supremo a considerar, malia que se asente na defensa dun paradoxal “dereito á ignorancia” e no ataque constante ao prestixio social da lingua galega. Neste sentido, lembra NOVA ESCOLA GALEGA que non lles corresponde ás familias senón aos poderes públicos a toma de decisións sobre aspectos curriculares e organizativos do ensino, incluída a lingua vehicular a utilizar nas aulas, e pregúntase ao tempo se, ademais de lles consultar aos pais e nais pola lingua a usar nas clases e pola pertinencia ou non de materias como Educación para a Cidadanía, quedará de vez aberta a opción de pedir a súa opinión sobre calquera outro aspecto referido ao ensino (se é pertinente o ensino das

Matemáticas ou non, por exemplo).

Nestes 26 anos de desenvolvemento das accións normalizadoras, logo da aprobación da Lei de Normalización Lingüística en 1983, asistimos ao peor episodio da involución lingüística que os galegos e galegas poderiamos ter imaxinado cando pensabamos que as leis e as aspiracións colectivas da cidadanía retratadas nos consensos acadados polos representantes políticos nos situaban nun camiño certo para a recuperación progresiva do noso idioma.

Ante esta situación NOVA ESCOLA GALEGA entende que só é posible o entendemento e o establecemento de acordos restablecendo o consenso a partir do previsto no Plan Xeral de Normalización Lingüística (2004) como folla de ruta cuxos obxectivos cómpre poñer en valor.

NOVA ESCOLA GALEGA fai un chamamento á comunidade educativa e á sociedade en xeral para evitar o retroceso e a involución de dereitos da cidadanía, así como de oportunidades para o desenvolvemento do galego como idioma propio de Galicia. Particularmente, realiza este chamamento ás familias para evitar que aos seus fillos e fillas se lles impida acadar a debida competencia lingüística, tamén en galego.

NOVA ESCOLA GALEGA

Movemento Galego de Renovación Pedagóxica

www.nova-escola-galega.org

neg@mundo-r.com

Tfno/Fax 981 562 577

Manifesto de Blogues pola Lingua

2010-01-02T05:14:00.000-08:00

MANIFESTO “BLOGUES POLA LINGUA”

As persoas asinantes da presente declaración, somos autoras e autores de blogues galegos, que nos adherimos voluntaria e libremente á Rede de Blogueiras/os en Defensa do Galego – Blogues pola Lingua e publicamente manifestamos:

O noso completo e activo compromiso coa lingua galega, como principal alicerce da nosa identidade colectiva como pobo, así como a nosa preocupación perante a situación que esta vive na actualidade. A lingua é un vehículo de cultura, pero tamén de identidade, e é unha ferramenta óptima para a comunicación. Por ela somos como somos e sen ela non seriamos senón outra cousa da que somos.
Entendemos a Rede como unha canle con importantes potencialidades para a expansión en usos do noso idioma que deben ser aproveitadas, e avogamos por que o galego sexa tamén a lingua vehicular das/os galegas/os en Internet. Apoiamos tamén a reivindicación dun dominio propio en internet para Galiza.
Expresamos o noso total rexeitamento perante todo ataque contra o galego, independentemente de quen proveña, e adherímonos igualmente a toda iniciativa en defensa do noso idioma, independentemente de quen a promova.
Reclamamos o noso dereito a vivir con completa normalidade na lingua que é propia de Galiza, tendo garantido plenamente o noso dereito a empregala en todos os eidos da nosa vida.
Somos conscientes do poder da información na Internet e do papel que os blogues teñen nela. Pero esta repercusión non será efectiva se non acha o seu eco no mundo non-virtual, na sociedade do real. Polo que o noso obxectivo é tamén o de incidir de xeito máis ou menos directo no conxunto do pobo galego, promovendo a súa implicación no proceso de defensa da lingua galega, para o que manifestamos a nosa disposición a colaborar coas entidades/plataformas/iniciativas en favor do idioma existentes ou as que xurdiren.
Blogues pola Lingua, como iniciativa plural e aberta, desenvolverá a súa actividade en base aos principios de independencia, participación e democracia. Para a integración na Rede esíxese como único compromiso e condición a adhesión coherente ao presente manifesto.

Carta aberta de Xaquín Campo Freire

2010-01-02T05:06:00.000-08:00

CARTA ABERTA AO DIRECTOR DE BREVE-RIAS NO ANINOVO

Narón, 01-01.2010.

Benquerido Sr. Portas Ferro, Don Xesús:

Un saúdo e felicitacións de Aninovo, de Ano Novo 2010 e polo seu onomástico, que mesmo está a caer, neste ano día 3 de xaneiro.

Vaian tamén os parabéns polo seu medio de comunicación BREVE-RIAS. Modesto, se se quer, mas endexamais “insignificante” e moito menos inútil. Todo o contrario.

Dicía o Catecismo do P. Astete, que para os antigos, coma min, é un punto de referencia habitual, obrigado e mesmo criterio de autoridade moral:

-. “E se alguén xura algunha vez facer unha cousa mala, que lle cómpre facer?

-. “R.- Debe arrepentirse seriamente de ter xurado e non cumprir endexamais o que xurou.”

Nos intres actuais e coa que está a caer, ningunha axuda, ningún medio de expresión, ningunha canle de opinión civilizada e plural é inútil e moito menos “insignificante”.

Reconsidere a decisión de pechar BREVE-RÍAS e deixe aberta esa fiestra a quen queira colaborar.

Por outra parte, que siga nas hemerotecas, pode ser unha fonte de consulta, de información e mesmo de criterio de cita autorizada. Se non existe, non hai tal posibilidade.

Espero que lle dea publicidade a esta misiva interesada, non só por min, que tamén, pero principalmente por Galiza e a súa lingua, á que lle temos de procurar con toda clase de loitas e esforzos lexítimos, as prometidas “mil primaveras máis”

“Deus fratresque Galleciae: Os bos e xenerosos a nosa voz entenden e con arroubo atenden o noso ronco son.”.

Dese rexo e ronco son BREVE-RIAS é un eco saliente e senlleiro. Parabéns!

Sempre seu.

Xaquín Campo Freire

O poste dos fíos é árbore morta

2009-12-28T07:03:00.000-08:00

Fago unha nova excepción. Está moi ben achado, amigo Xaquín! Sería pavero se non fose triste.

O Sr. Feijoo e o “sensus plenior” do Bosque Animado

XAQUÍN CAMPO FREIRE, 25-12-2009.

Os eséxetas desenvolveron a comezos do século pasado un criterio de interpretación bíblica coñecido como o sensus plenior: Nas páxinas do AT existe un sentido escondido, máis pleno ou máis profundo, da Escritura, que aínda non se nos ten revelado e que se nos vai ir desvelando no acontecer do decorrer do tempo.

Nos textos literarios é corrente que, detrás dos “nuda facta”, dos «feitos espidos» do primeiro nível, o do sentido literal, haiba tamén outro sentido máis profundo que o autor non sempre pretendeu ou acadou, e porén está á vez expresado e velado polo primeiro sentido, máis superficial e obvio. Eu, nestes días, despois de cincuenta anos, non sei ben por que (si o sei), volvín ler a Wenceslao Fernández Flórez. Un autor galego de corte conservador. Un bo literato. E descubrín algo na Fraga.

Na Estancia Primeira do Bosque Animado hai un “sensus plenior” do que lle acontece á Galiza co Sr. Feijoo, na súa teima por destruír a lingua galega. Sigamos o autor por pasos axeitados. (Recomendo que vexan o texto literal).

“Este é o libro da Fraga de Cecebre”. A descrición coincide co que é a Galiza total, onde, “se alguén quere”, poderá atopar a tenrura necesaria para gustar das súas historias.

Nesta Fraga, Galiza, as árbores loitan a diario por sobrevivir, porque a vida é unha loita. Honrada pero loita rexa.

“E tamén chegou á Fraga, (Galiza), unha personaxe solemne con alma desdeñosa e seca. Veredes”:

“As árbores exercitan distraccións tan inocentes como son elas mesmas”. Gustan de cantar e mesmo falan o seu idioma, que, como son desta Fraga, Galiza, non é outro que o galego.

“Un día chegaron uns homes á Fraga, abriron unha furada e chantaron un poste. Asegurárono ben con pelouros e terra ao seu arredor. Logo prendéronlle varios fíos metálicos e liscaron de alí para continuar tendendo a liña”.

Na Fraga correu unha voz. Temos unha árbore nova na Fraga, na Galiza. Un novo Presidente.

“Como é? Como é el? Como será? É moi elegante! Moi elegante!”, dixeron algúns. E as súas follas son moi delgadas, mesmo coma fíos que non se ve onde acaban. (Algúns maliciosos lembraron “los hilillos” de Rajoy cando aquilo do Prestige). “Penso que quizabes non sexa esta a época axeitada de agromaren os seus xenos", opinou un. "Endexamais vin cousa tal coma esta árbore”.

“Ninguén se atrevía a dirixirse a el, así tan teso e ríxido, que non parecía ter reparado nas presencias alleas.

Pasaron días. Por fin alguén decidiu abrir camiños de diálogo e o piñeiro (Ramón Piñeiro?), moi cortés e agasalleiro, falou así: "Non gustaría o señor de cantar ou mesmo estar de leria connosco, falando coma nós?"

“Eu non canto nunca. E menos falar nesa lingua inútil. Se achegan os seus ouvidos a min, decataranse duns murmurios de conversas. Por min pasan as altas conversas dos importantes. É marabilloso! Eu vivo consagrado á ciencia. Eu son a ciencia! Canto vostedes están a facer nas miñas contornas, son lilainas e sentimentalismos. Decateime ben axiña cando por un intre cometín o erro de abaixarme das miñas abstraccións e analicei esas vosas brincadeiras inúteis”.

As opinións do recentemente chegado foron coñecidas rapidamente por todos na Fraga. Xa ninguén ousou nunca máis falarlle no idioma da Fraga a unha personaxe que vivía tan “a escala universal.” “E os pareceres daquel veciño tan raro e solemne influíron profundamente nas árbores”. “Mesmo o castiñeiro deixou secar as súas follas porque se avergoñaba de ser tan frondoso. E moitas outras árbores consentiron en deixárense morrer para comezaren a seren ‘úteis’. E todo o bosque, grave e entristecido, parecía enfermo, a tal punto que xa nin os paxariños viñan aniñar aquí en toda esta floresta."

“Pasou un tempo. E volveron ao lugar outros homes semellantes a aqueles que o chantaran outrora. Examinárono bourándolle duro cunhas ferramentas e comprobaron que todo el estaba fofo por dentro, comido da couza, e derrubárono. Tan minado estaba que ao caer esnaquizou el só."

Na Fraga, encomendáronlle ao Piñeiro que observase detidamente o sucedido e informara axeitadamente a todos. E o Piñeiro analizou de novo.

- Que tiña dentro? -preguntaron todos ávidos de saberen.

- Couza.

- E que máis?

-- Po.

- E que máis?

--Morte. Xa estaba morto. Sempre estivo morto!

“A Fraga ( a Galiza) recuperou de golpe a súa alma inxenua” e a súa fala, a súa doce fala. A Fraga acadou o “sensus plenior”. E soubo daquela que toda a ciencia consiste en saber que, de canto se pode ver, facer ou pensar sobre a terra, o máis prodixioso, o máis profundo, o máis grave é isto: VIVIR!” “Vivir como galegos”, di o anuncio.

Fican uns interrogantes: descubrir quen está a facer de Xan de Malvís, quen será o Fiz de Cotovelo e cantos forman na estadea da morte daquel poste chantado no Bosque Animado. Quen son a súa Santa Compaña?

Eu seino. Mas prefiro, con moito, que cadaquén o descubra en por si. É moito máis pedagóxico.

Bo Ano 2010 para toda a Fraga. Tamén para vostede, Sr. Presidente! E mil primaveras máis para a ‘inutil’ fala galega. Que, mal que lle pese, no concerto universal de todas as outras, é a nosa.

Contra o decreto da cordialidade

2009-12-23T06:28:00.000-08:00

Facendo unha excepción aos propósitos expostos na última entrada, encolo aquí esta chamada á alerta. Porque cómpre estarmos vixiantes ante o ataque inminente, o prometido agasallo envelenado do Nadal 09.

Prezados/as amigos/as

Como sabedes, é máis que previsíbel que o anuncio do contido do decreto que derrogará o 124/2007 e que reducirá as porcentaxes de uso do galego no ensino por baixo do 50% que establece o aínda vixente, debemos estar preparados para darmos unha resposta colectiva.

É probábel que o decreto saia estes días de vacacións para dificultar as posibilidades de actuación da plataforma Queremos Galego polo que debemos ser áxiles ter prevista unha resposta rápida e visíbel.

Por este motivo desde a Plataforma Queremos Galego, acodouse a nivel nacional que é necesario ter previstos actos para o día seguinte do anuncio do decreto que poderían ser os seguintes:

A nivel nacional: Concentración o mesmo día pola mañá diante de San Caetano.

A nivel comarcal: nas cidades, no noso caso en Vigo, habería que organizar concentracións e actos de protesta, que poderían ser no Marco, ás 20 horas.

Esta convocatoria urxente ten a dificuldade de que non é posíbel anunciala con suficietne antelación sabendo o día exacto, mais é necesario facer o esforzo de ter sobre aviso a todas as organizacións e persoas integrantes da plataforma das concentracións, e tentar que sexan o máis numerosas posíbeis.

Estes días recibiremos un correo electrónico cun manifesto para lermos en todas as concentracións que se convoquen.

Para estes días de Nadal editouse unha postal para dirixir ao Presidente da Xunta coa intención de que no vindeiro ano do 2010 el tamén QUEIRA GALEGO, podedes recollelas nos locais da CIG e do BNG.

Saúdos cordiais

Marta Dacosta

Xa non vai ben (ter)

2009-12-02T07:38:00.000-08:00

Xa sabedes o da FAES e El Rei, non si?

Destapouse así unha afinidade deica agora oculta, ou que?

Veloaí na cociña da ideoloxía máis resesa en dereitismo e en nacionalismo español,

e inimiga enrabexada non xa dos "nacionalismos periféricos",

senón de todo sinal de identidade diferenciada no concerto dos pobos de España,

nomeadamente o sinal das súas linguas propias.

Esqueceulle o principio da prudencia, seica!

Que se busca? Avalar unha ideoloxía concreta e unha opción política,

partidista por moi maioritaria que se considere?

E os demais que? Declarados marxinais, excluídos,

condenados ao exilio interior, proscritos, desleixados?

Non era isto! Non era isto!!!

E,de por parte, proseguen GB e GL coas súas teimas de persecución á lingua galega

en nome mentireiro dunha falsa liberdade contra unha inexistente imposición.

Só o noxo e o odio a todo o galego os move.

Non vos chegaría por aí unha pps que pon os galegos a feder e caír dun burro?

A min si. Estoutro día, hai menos dunha semana.

Pode haber persoas tan ruíns entre nós, na nosa sociedade de cotío,

capaces dun odio potencial e radicalmente xenocida?

Pois habelas hainas e xa demos con elas.

Ou cos seus feitos, pensamentos e actitudes,

que aínda é peor.

Con estes avíos e esoutros casos,

pobres de nós!

Neste blogue quixen conxugar a crítica e o humor.

Para este xa estou sen ánimo nin folgos.

A crítica sen humor seméllame aceda.

Non quero que me entristeza a vida.

Deixarei por un tempo de escribir nesta bitácora,

quizais meses.

Se me quixerdes ler sobre outros temas, atoparedes artigos meus

nestoutros blogues:

http://blogdemeu.blogspot.com >sobre crítica cultural e da ideoloxía

http://demeublog.blogspot.com > sobre temas de lingua galega

http://boavila.blogspot.com >sobre temas relacionados coa vila de Pontevedra

No segundo deles deixara de escribir ao encetar Breve-rías. Pareceume daquela necesario

defender a lingua do perigo de extinción por abandono e proscripción antes que atender á súa pureza e integridade como código diferenciado. Voltarei a me entreter nestes temas. É máis agradecido.

Deica outra, amigos!

Política lingüística sobre bases firmes

2009-11-21T09:45:00.000-08:00

Leamos a Proposta institucional sobre a lingua galega ao Parlamento de Galicia, memorando que o Consello da Cultura Galega ofrece á consideración do Parlamento, aínda que tamén o dirixe ao goberno da Xunta e a toda a sociedade galega, en vista da gravidade do conflito social creado arredor da política lingüística. Acharase en:

http://consellodacultura.org/files/2009/11/proposta_institucional_ccg_lingua_galega.pdf

Faremos aquí unha relación das ideas vertidas no documento.

- A asociación do galego coa idea de imposición e a do castelán coa liberdade constitúe "unha groseira falsificación da realidade", carente de todo fundamento na historia remota e recente deste país.

- A lingua galega "precisa dun apoio especial para superar a súa posición actual de desvantaxe, resultado do maltrato que recibiu no pasado".

- A súa convivencia co castelán "non é unha fonte de problemas e complicacións, senón un potencial de fortaleza e de riqueza da nosa sociedade".

- Cómpre asegurar a "igualdade plena" entre galego e castelán e espallar logo a "competencia plurilingüe", facendo referencia especial ao inglés e ao portugués.

- No canto do actual ambiente de controversia e enfrontamentos, cómpre unha "atmosfera de debate sereno e informado", en "procura de acordos amplos que permitan restablecer unhas bases sólidas desde as que encarar [...] a recuperación do galego".

- O problema da lingua "é unha cuestión que atinxe á sociedade no seu conxunto", de xeito que "a responsabilidade pola recuperación debe ser partillada polo conxunto do país" e non deixada á sorte das decisións e programas dos políticos.

- Establece como principio o de que "as liñas xerais da política lingüística en Galicia" deben apoiarse en "bases firmes", que son estas dúas: "un amplo consenso social e político" -isto é, social e non só político- e "o respecto ao conxunto da nosa lexislación lingüística básica, en particular a Lei de Normalización Lingüística". A continuación, lembra os que cualifica como artigos principais desta Lei,entre eles:

Art. 1.- "O galego é a lingua propia de Galicia."

Art. 4.- "O galego, como lingua propia de Galicia, é lingua oficial da Comunidade autónoma, da súa Administración, da Administración Local e das Entidades Públicas dependentes da Comunidade Autónoma."

Art. 10.- "Os topónimos de Galicia terán como única forma oficial a galega."

Art. 20.-"Serán obrigas da Xunta de Galicia:

1. Fomentar a produción, dobraxe, subtitulación e exhibición de películas e outros medios audiovisuais en lingua galega.

2. Estimular as manifestacións culturais, representacións teatrais e os espectáculos feitos en lingua galega.

3. Contribuír ao fomento do libro galego, con medidas que potencien a produción editorial e a súa difusión."

- Logo lémbranos, verbo do ensino, que a acción do goberno debe necesariamente axustarse a uns límites e obxectivos establecidos pola Lei de Normalización, que son:

* O dereito do alumnado á primeira escolarización e alfabetización na súa lingua materna (art. 13,1).

* O deber de asegurar que ao final dos ciclos obrigatorios os alumnos e alumnas posúan unha competencia equiparable nas dúas linguas oficiais (art. 14,3).

* Non se pode separar o alumnado por razón da lingua en centros nin aulas diferentes, se non for excepcionalmente e en aulas (art. 13,3).

-Especial énfase se pon en deixar patente que o Plan Xeral de Normalización Lingüística foi aprobado por unanimidade do Parlamento de Galicia en dúas ocasións (en 2004 e en 2008) e baixo gobernos de distinto tipo político. Desta maneira está reivindicando a súa validez.

Dos anteriores presupostos e principios extrae as seguintes consecuencias, que traslada ás institucións e á opinión pública:

1ª) A política lingüística e "calquera modificación substantiva da normativa legal vixente" referente a aquela deben arrouparse nun "amplo consenso político, social e institucional".

2ª) Isto suposto, "en ningún caso se deben tomar medidas que supoñan un retroceso no proceso de recuperación do galego" en vistas a situalo en igualdade co castelán.

3ª) Os políticos e gobernantes "deben impulsar un discurso público" no que o galego deixe de presentarse como un problema e apareza como un "recurso ou activo social".

4ª) O goberno debe poñer os medios necesarios para unha política lingüística equilibradora non soamente no ensino, senón no conxunto da sociedade. Engade que o "funcionariado e o conxunto das institucións e servizos públicos deben estar suxeitos a especiais obrigas de capacitación e uso do galego", co fin de respectar os dereitos dos galegofalantes igual ca os dos castelanfalantes.

- Finalmente, en virtude da súa fundacional facultade de asesoramento aos poderes públicos, o plenario do Consello da Cultura Galega acorda, a 17 de novembro de 2007, dirixirse ao Parlamento de Galicia e propoñerlle que promova "a constitución dunha Comisión Parlamentaria que, oídas as institucións, colectivos e expertos que considere oportuno, elabore unha proposta de desenvolvemento consensuado do Plan Xeral de Normalización Lingüística".

Paciencia é resistencia

2009-11-20T06:55:00.000-08:00

Seica andan na Xunta a lle dar ao novo decreto do galego a última man. Disque van deixar a presenza da nosa lingua no ensino a un nivel máis baixo do que estaba antes do Plan de Normalización da Lingua Galega. Non se podía esperar nada mellor, dada a condición dos que mandan e os tronos e lóstregos cos que accederon ao seu posto. Xa o dicían os vellos: os ditos e os feitos hai que tomalos coma de quen veñen. Imponse pola nosa parte a paciencia, para comezar.

Agora ben, paciencia non é o mesmo ca resignación; a paciencia verdadeira consiste en saber agantar os golpes, en resistir aínda así para escorrentar o mal padecido e cambiar a situación. Que nos queren seguir impoñendo máis aínda o castelán! Que hai de novo no intento e nos feitos? Nada!, pois nada cambiara, malia o deostado decreto do 2007! Nada cambiara, senón na tona, nas aparencias, con algunha excepción que xa viña de antes.

Porén o novo decreto suporá un enorme recú, se non no eido dos feitos, si no eido do dereito, no das expectativas máis ben. Situados na cota do Plan de Normalización da Lingua Galega, preparado e aprobado -non o esquezamos- por un parlamento galego con maioría absoluta do PP, podíase desde alí albiscar un día no que unha longa historia de apouvigamento se invertese a prol da recuperación do enorme terreo que a lingua e cultura galegas levan, secularmente, perdido, entregado, cedido... querendo ou sen querer cedelo. Ata esa cativa e incerta esperanza se nos tira agora. Unha esperanza ben ilusa, seguramente; pois está claro que contra ela había, hai, atrancos e ataques, que agora se evidenciaron con toda desvergoña e senrazón. Cómprenos a paciencia. Resistamos!

Unha reflexión moi atinada

2009-11-18T06:59:00.000-08:00

Hai veces que o que un quixese dicir, o le escrito por outro con sensatez. Na forma e en certos recantos do razoamento, poida que un diferise un pouco. Porén cadra un consonte con todo o esencial. E o esencial deste artigo é algo moi serio e razoábel. No medio da senrazón que nos envolve, agradécese. E un chama a pensar sobre o asunto. Non é unha broma! A diferenza principal co teor do artigo de Diego Taboada é que me semella innecesariamente equidistante entre os "uns" e os outros, o que resulta abondo inxenuo; non sempre, nunha relación de rivalidade, a razón se reparte a partes iguais, e neste caso hai claramente asoballadores e asoballados, por moito que algúns asoballados se excedan, ocasionalmente, na reacción. Non é o mesmo ofender ca defenderse. Con iso e con todo, leamos primeiro e deixemos que o lido nos faga pensar. Será despois cando poida ter senso a expresión do noso pensamento. A ocasión hai que lla agradecer a:

Diego Taboada

Galegofilias, galegofobias e exilios

http://www.xornal.com/opinions/2009/11/18/Opinion/galegofilias-galegofobias-exilios/2009111700304558192.html

O noso pensamento sobre o tema:

Como adiantei enriba, non é o máis común que, nunha situación obxectiva de conflito, as dúas partes teñan a mesma forza e a mesma razón. Moi adoito acontece que a que ten máis forza, é precisamente a que menos razón ten, a máis inxusta tamén. Situarse por riba do conflito e nunha posición de equidistancia entre as dúas partes, semella á primeira impresión unha actitude xusta e razoábel. Aparencia enganosa é. A xustiza salomónica é sorprendente, fainos escatalar os ollos e apampar o seso; porén, por moi cativos que eramos cando nos presentaron o caso como admirábel, aos que xa de pequenos sentiamos rebulir por dentro o becho do sentido crítico, sen sabermos moito nin por que, aquilo non nos convencía. Como ía ser xusto partir polo medio e repartir a partes iguais o que, a simple vista, non pertencía senón a unha das partes do litixio? E, maiormente, que xustiza é esa que, para ser tal, antes de o devolver ao seu dono destrúe o ben reivindicado! Unha falsa xustiza. Por iso mesmo, a parte que estaba na senrazón se amosou conforme. Secomasí, Salomón soubo reaxir e darlle o neno á verdadeira nai. Pois, no caso do noso conflito, ben pode suceder o contrario. A equidistancia, en principio, non é bo comezo.

O conflito lingüístico e cultural que vivimos en Galicia, ten xa case seis séculos de duración. O momento actual do mesmo é especialmente grave, pois a parte máis podente do mesmo reforzouse e disponse a darlle á parte máis débil o golpe fatal. Propor algo así como que a síntese entre ambas as posicións se resolva ao cincuenta por cen a prol e en contra de cada unha, cadraría moi lonxe da equidade. Suporía dar por boas as conquistas logradas deica aquí, desde unha inxusta posición de forza, pola parte máis forte. Sería ademais unha ilusión, toda vez que as causas -tamén as pretensións- dunha e doutra parte son inversamente desiguais: unha reclámao todo sen concesión ningunha para a outra parte, entrementres que esta reivindica case unicamente o dereito a ser respectada e non invadida no seu ser máis íntimo e irrenunciábel.

Virá un día en que nós

2009-11-16T11:21:00.000-08:00

Virá un día en que todos,

ao erguermos a vista,

veremos unha terra

que poña liberdade.

Así comezaba unha canción de Labordeta, non lembrades?

Agora está mal visto albiscar, imaxinar e desexar calquera mundo mellor.

Está prohibido o paraíso!

Non sei quen dicia, ou seino, que é perigoso

porque seica os que tal fixeron, o que crearon foi

un inferno, no canto dun paraíso, na terra.

O inferno están a nolo crear, coma demoníacos demiurgos,

os causantes dunha crise económica que non vai ter fácil saída,

á mundial me refiro, por moito que digan que xa se está superando.

O inferno están a nolo traer, se non a nós, aos nosos netos

os causantes da ruína climática, chamada eufemisticamente cambio.

Uns e outros causantes colaboran, coinciden, conveñen e conxúntanse.

Tal fixeron ao causaren, tal fan agora ao reincidiren,

tal ao negárense a pór remedio

e corrección ao moito mal que desataron.

Nós, incansábeis e calmos,

seguiremos coma daquela cantando:

Virá un día en que todos,

ao erguermos a vista,

veremos unha terra

que poña liberdade.

E será aquí, nunha Galiza

coidadosa do ambiente natural,

da paz e a xustiza social,

da limpeza das rías e a floresta,

do chorir, non chorar, da súa lingua

e do orgullo sinxelo de sermos

nós, sempre nós, en todo nós.

Prosegue a persecución

2009-11-05T06:58:00.000-08:00

Semellaba que acougaran un chisco, ultimamente, na súa teima persecutoria escontra a lingua e cultura galegas. Non che é así. Espacian algo máis do que antes a caída do pau, sempre mantido en alto, poida que co fin de que, aos ais daqueles sobre os que baten, non se levanten as denuncias e reprobacións da intelixencia. Non é que cedesen para non ouviren os laios de dor; mesmo cabe pensar que, renarte e malvadamente, ben quixesen ouvilos máis doentes e roucos. A piedade non é o deles. A loia que carpe pola lingua que morre, non lles quita a paz nin o sono.

Asemade, a promoción da cultura impórtalles ben pouco, toda vez que a elevación do nivel cultural do pobo arrequecería a liberdade e capacidade crítica das persoas e os grupos; se tal suceder, a onde irían eles buscar o que buscan? De por parte, razoan, a cultura galega couta, empobrece... Se algunha cultura prezan, é a cultura de masas globalizada, a de expresión inglesa (cine, canción, axencias de noticias, macdonalds...) pobre e servilmente vertida noutras linguas mentres os seus utentes non accederen á nacente lingua franca universal. Toda manifestación cultural que supere ese nivel..., non é que non lles importe, é que lles importa positivamente que decaia. Ou, como moito, que remaneza fechada baixo sete chaves nas academias e nas casas dos seus cultivadores.

Traemos de Xornal.com (http://www.xornal.com/artigo/2009/11/05/politica/mentres-lle-dea-reditos-electorais-pp-utilizara-lingua-dividir/2009110500431893388.html):

“Mentres lle dea réditos electorais, o

PP utilizará a lingua para dividir”

‘Galego, patrimonio da humanidade’, advirte que “a pelota está no tellado da xunta” logo do 18-O

Traemos de Xornal.com (http://www.xornal.com/artigo/2009/11/04/politica/pp-hostiga-consello-da-cultura-na-camara-logo-recortarlle-fondos/2009110422390562997.html):

O PP fustriga o Consello

da Cultura logo de

recortarlle fondos

Ramón Villares lamenta o recorte do orzamento nun 6,3%,

que para PSOE e BNG supón “un ataque”

Eloxio da estulticia

2009-11-04T08:24:00.000-08:00

Por falta de tempo para desenvolver aquí este tema, traio de http://blogdemeu.blogspot.com esta

Loanza da inxustiza

Xa logo se cumprirá o quinto centenario da edición dunha obra senlleira, malia a súa escuridade: o Morias Enkomion -Μωρίας Εγκώμιον- seu Stultitiae Laus do humanista e crente crítico Erasmo de Rotterdam. Será en 2011. Louvemos tamén nós a parvice, a estulticia e a inxustiza, aínda que sexa ao xeito dunha dorida ironía.

Louvemos a xustiza inmensa dos paraísos fiscais. Agora os grandes economistas alternativos -un tal Montoro, do PP español, poño por caso-discorren coma así: os impostos deben someterse ao principio da concorrencia económica internacional, polo que está moi mal subírllelos aos grandes futbolistas estranxeiros en España, xa que porá en perigo a concorrencia da actividade económico-futbolística do país. De onde se propugna seguir coa ata aquí vixente Lei Beckham, que lles permite tributar unha porcentaxe dos seus ingresos inferior á que se nos aplica a aqueles que ingresamos máis de trinta mil euros ao ano. Que importa a inxustiza se aseguramos a concorrencia? É que, se non, vánsenos domiciliar en Andorra -argumentaba outro sabio moralista. Ou en Portugal, digo eu. Ou en Malta, en Marrocos... Así que louvemos a excepción e a inxustiza, a prol da conveniencia dos comenenciudos!

Louvemos a lei xustísima do silencio. Agora está prohibido denunciar a corrupción dun conmilitón político, no nome da lealdade será, supoño eu. Ou no nome, máis ben, do grande obxectivo de enganar e levar ao rego toda a auga que corra, quere dicir, os ánimos e os votos dos incautos cidadáns e cidadás! Para que? Para seguir gobernando a cousa pública de forma escura e segreda, por medio de tramas corruptas coma a do Gürtel se for preciso, polo menos mentres se mantiveren ocultas, que é o que importa. Onde desapareza unha, outra aparecerá; xa se verá. Ao tempo nos encomendo! Non é preciso ter o don de profecía para tal cousa agoirar.

Louvemos a estulticia, o segredo, o silencio, a inconsciencia, a ignorancia, a inxustiza... Eis os grandes valores sobre os que asenta o valor supremo e cúspide, isto é, a concorrencia internacional e interna, ou o que vén sendo o mesmo, o enriquecemento dos que máis teñen e o empobrecemento dos menos afortunados. Eis a verea recta contra un porvir glorioso.

http://blogdemeu.blogspot.com/

A lóxica e a ética de fondo son as mesmas que se están aplicando en Galicia ás cuestións lingüísticas e culturais. Nesas leas andamos!

Viva Cruña la, la, la

2009-11-03T10:40:00.000-08:00

http://www.xornal.com/artigo/2009/11/02/politica/pp-festexa-javier-losada-caera-na-trampa/2009110221541043871.html

E despois cantemos como himno este pout-pourri:

Viva Cruña, viva Lugo,

viva Ourense e Pontevedraaa.

Viva Cruña, viva Lugo,
viva Ourense e Pontevedraaa,

viva o viño do Ribeiro,

que é o pai da nosa terraaa.

Vivir na Coruña

que bonito é!,

andar de parranda

e durmir de pé,

vivir na Coruña

que bonito é!

Coruña non es Coruñaaa,

qu'es un segundo Madrííí,

cuando paso por Coruñaaa,

siempre m'acuerdo de tiii,

simpre m'acuerdo de tiii,

ailalalá, ailalalá ailalalaaa.

Vivir na Coruña
que bonito é!,
andar de parranda
e durmir de pé,
e durmir de pé,
e durmir de pé,
vivir na Coruña
que bonito é!

Viva Cruña, viva Lugo,

viva Ourense e Pontevedraaa.

Viva Cruña, viva Lugo,

viva Ourense e Pontevedraaa,

viva a gaitiña gallega,

qu'é a nai da nosa terraaa.

Vivir na Coruña
que bonito é!,
andar de parranda
e durmir de pé,
e durmir de pé,
e durmir de pé,
vivir na Coruña
que bonito é!

Hai que oír cada cousa!

2009-11-02T07:33:00.000-08:00

Encolo aquí a achega de Xaquín Campo Freire, referente desta vez á ousada e inoportuna intervención dunha salvapatrias hispana en asuntos que, se lle importan, non deberían importarlle. Non terá lixo que varrer na súa casa?

EU SON UN GALEGO DESES DO SENSO PEXORATIVO

Xaquín Campo Freire. 01-11-2009.

Que o Sr. Feijoo se sinta a gusto cos insultos persoais da Señora Rosa Díez, é un problema persoal del.

Que lle chame traidor e outras lindezas, el saberá en que tratos andaron mesturados. Pero que nos utilice a todo o colectivo desta terra como termo noxento de desprezo, indica o baixo que caeron ámbolos dous nas súas infidelidades mutuas e nas ansias de vender a toda a colectividade galega. E iso xa é fariña doutros saquiños.

De momento sérvenos para declaralos aos dous como persoas non gratas. A el por andar vendendo ás agachadas a todo un pobo do que é Presidente, a súa lingua propia, que tamén é a dos seus antepasados, e a todos nós que somos galegos, supoño que dos dese senso pexorativo. Eu polo menos inclúome nese grupo e a moita honra. Cando ela fala así en público del, será porque algo el lle dixo.

Vexan a parte literal do artigo, que vai entre aspas:

“Rosa Díez: “Feijóo es muy gallego en el sentido peyorativo de la palabra”.

“La competitividad de Galicia depende de ello. El Gobierno de Feijóo ha hecho muchas promesas pero no ha concretado. No se puede ser cobarde, hay que hacer lo que se prometió. Sin embargo, Feijóo está ahí, en el medio. Para mí está siendo demasiado gallego, en el sentido peyorativo del término”, (O resalte en negriña, é meu).

“Feijóo tendría que hacer lo que prometió. Lo cierto es que, a veces, observo un cierto complejo; es como si se les hubiera pegado todo, y cuando digo todo, hablo de esa cierta cobardía de querer contentar a todo el mundo. En el tema de la política lingüística se trata de algo tan sencillo como darle a todos los ciudadanos de Galicia el derecho a ser educados en cualquiera de las dos lenguas oficiales. Eso se debe hacer sin ningún tipo de prejuicio”,

(Xornal.com . Domingo, 01 de noviembre de 2009 - 15:18 h.- Cristina Díaz Pardo. “

Nunca ninguén ousou vir falar tan mal de nós na propia terra. Fai falta ser atrevidos. Ámbolos dous. Nin o cabalo de Santiago. E os corifeos da tal dama, comparsas deses tratos, idem, eadem, idem.

Como iso foi en L’A Coruña, estaría por alí o Sr. Negrera entre os que tanto celebraron as lindezas? A dialéctica que usa el a cotío é coincidente coa da tal dona Rosa. Quen é o envés de quen? Segundo iso, dicir Negreira debe ser pexorativo, porque é galego.

Señora Díez, Dona Rosa. Se empezamos a xogar con pexorativos, pensa que non se lle poden buscar tamén a vostede, ao Sr. Feijoo e aos tratos e liortas en que andan metidos?

Vostede ten unha vida que sae a diario nos medios, e xa ve que evito a palabra pública, porque non quero caer nos seus enredos. Pero non é menos pexorativa a súa traxectoria do que nós os galegos. Pregúntello ao PSOE.

Debe lavar un pouquiño a boca e pedirnos perdón a toda unha colectividade, que a recibiu, que non a insultou e que ese día lle deu de comer.

Se non fose polo seu proveito propio aquí non chegaría vostede. Antes nunca se ocupou de nós, nin en Bruxelas para defender os nosos intereses.

E saiba que rogamos ao Santo dos Croques para que nunca se cheguen a cumprir os tratos seus e do señor Feijoo, que por ser noso, temos de aguantalo aínda un tempiño, porque nós si somos demócratas e non andamos ás agachadas vendendo a pele do oso. Que Deus os mellore a ambos. E a nós que non nos desasista, que nos vai ser boa hora.

Coruñesismo de la

2009-10-30T08:45:00.001-07:00

É a segunda vez que acho en Xornal.com esta achega de Xosé María Pin Millares, suscitada pola teimosía do PP coruñesista en propugnar valores que soan sobexamente a recuperación das esencias máis representativas do nacionalismo español franquista. Interpreto esta reiteración do autor como un sinal do desexo de espallar co seu texto a denuncia de tales posturas e, asemade, a elucidación da verdade e a racionalidade verbo do tema. Endalí, síntome autorizado a encolar o texto aquí embaixo con referencia, como é debido, á súa orixe. A ver se así colaboramos a ir recuperando o sentido e a razón na conciencia colectiva deste pobo, tan mergullado como está ultimamente nos lodos da irracionalidade.

Millán Astray: “Coruñés de pro, de toda la vida” (Carlos Negreira, presidente provincial do PP da Coruña). Carlos Negreira defende con entusiasmo a figura de Millán Astray, “coruñés de pro”, segundo di. Comunmente considérase home de pro ou de proveito a un home de ben, sabio ou útil ao público.En principio non parece que José Millán Astray encaixe nesta definición, en todo caso, poderíamos quedarnos só co xentilicio: coruñés. Non pretendo facer unha biografía deste home, máis coñecido pola irracionalidade dos seus slogans e arroutadas que por algunha achega ao campo da ciencia ou do humanismo. A sona de Millán Astray vén das crueis guerras de colonias, en Filipinas e en África, e non como estratego ou por un labor humanitario, máis ben, polo contrario: por temerario, imprudente e mesmo sanguinario. Se desafortunadas son as manifestacións de Carlos Negreira, máis cómicas e esperpénticas son as que fai o seu correlixionario e deputado Pedro Arias, seica profesor asociado da Universidade da Coruña, que propón colocar na praza dúas estatuas: a de Millán Astray e a de don Miguel de Unamuno, para “ofrecer las dos versiones de la historia”. As lecturas da Historia que fan algúns membros do PP, son de sobra coñecidas, ben se sabe de que lado están, abonda con escoitar ao parlamentario Agustín Baamonde, que entende que “la culpa de la guerra y del franquismo la tienen todos: los de un lado y los del otro lado y lógicamente entre todos debemos hacer un completo afán de superación. No se puede reescribir la historia” (respecto a literalidade da cita e a lingua, porque esta sempre foi compañeira do imperio), aínda que isto é precisamente o que parece que intentan Carlos Negreira, Pedro Arias e Agustín Baamonde. Versións da historia pode haber tantas como escribidores de historias, pero unha versión non é a historia, porque a realidade é moi teimuda. Tanto a oferta das dúas versións da historia de Pedro Arias como a sentenza que formula Agustín Baamonde -¿ de verdade, cre vostede que Azaña é culpable do franquismo?-, no fondo coincidentes, ambas tan extravagantes como carentes do máis mínimo rigor e seriedade, deforman a realidade. Unamuno manifestou que non estaba nin con “los hunos” ni con “los hotros”, en consecuencia, a visión que ten o señor Baamonde é tan pobre como indocumentada. Mire, señor Baamonde, en xullo de 1936 España era un República, con moitísimos problemas, pero cun goberno lexítimo froito dunhas eleccións, quen rompe a situación lexítima son os militares sublevados. Non se pode equiparar o agredido co agresor, o criminal, o faccioso é o bando sublevado apoiado por aquela dereita reaccionaria que se opuxo a calquera das urxentísimas reformas que a República intentou, coma a Reforma agraria, reformas educativas, superación de formas feudais, xa daquela se “rompía” España co matrimonio civil, co divorcio, cos cemiterios civís, coa educación mixta, coas autonomías, algo que aínda vostedes non esqueceron de todo. Detrás de toda a montaxe da estatua de Millán Astray e dos símbolos franquistas, tan queridos polo PP, agóchase unha fonda nostalxia do réxime ditatorial, como levan demostrado dende hai máis de trinta anos. Un gran contributo a esta superación, que pide o señor Baamonde, será poñer a cadaquén no seu sitio e no seu papel. Entre golpistas e gobernos lexítimos non hai equilibrio posible. Non para reescribir o que está escrito por feitos innegables, vou recordar un dos episodios máis tristes e mesmo macabros que lle deron sona a José Millán Astray. Aconteceu o 12 de outubro de 1936 no Paraninfo da Universidade de Salamanca. Celebrábase a denominada daquela Festa da Raza con asistencia de diversas personalidades, como Carmen Polo, muller de Franco, o bispo Enrique Plá y Deniel e o Rector Perpetuo da Universidade, don Miguel de Unamuno. Discursos apaixonados do dominico Vicente Beltrán de Heredia e de José María Pemán que don Miguel considerou totalmente improcedentes. Para Maldonado o nacionalismo catalán e vasco eran cancros que o fascismo “sanador” sabería cómo exterminar ”cortando na carne viva coma un cirurxián decidido, libre de falsos sentimentalismo”. Dende o fondo da sala saíu un berro de “viva la muerte” facendo os falanxistas o saúdo fascista diante da fotografía de Franco. Unamuno sentiuse obrigado a tomar a palabra, deixa de lado que el sexa vasco, o bispo catalán, pero o que realmente o subleva, segundo as súas palabras é o “necrófilo e insensato grito de :” Viva la muerte”. Continúa dicindo que Millán Astray é un inválido, tamén o foi Cervantes, pero un mutilado que careza da grandeza espiritual de Cervantes, é de esperar que encontre un terrible alivio vendo cómo se multiplican os mutilados ao seu arredor. Millán non puido conterse máis e berrou: “¡Mueran los intelectuales, viva la muerte!”. Pero Unamuno continúa: “Este é o templo da intelixencia. E eu son o seu sumo sacerdote. Estades profanando o seu sagrado recinto. Venceredes, porque tedes sobrada forza bruta. Pero non convenceredes. Para convencer hai que persuadir. E para persuadir necesitades algo que vos falta: razón e dereito na loita. Paréceme inútil pedirvos que pensedes en España”. A brutalidade de Millán Astray e dos seus lexionarios ameazou a don Miguel que encontrou protección na muller de Franco, dona Carmen Polo. Ao remate daquel ano morreu Unamuno e ao seu enterro asistiu un numeroso grupo de falanxistas, entre outras cousas, seguramente porque Falanxe odiaba a Millán Astray. O Glorioso Movemento Nacional, denominación que aínda parece válida para Negreira, Arias e Baamonde, desencadea a Guerra Civil considerada por Unamuno como “algo realmente horrible, debido a unha enfermidade mental colectiva, a unha epidemia de tolemia, cun substrato patolóxico”. Os símbolos teñen un valor pedagóxico, exemplarizante e educativo. Neste sentido foron sempre utilizados para enxalzar valores, tanto na igrexa como nas prazas públicas. Cando o señor Arias fala de versións históricas, confunde historia con apropiación e manipulación da historia, algo, por outra parte, moi frecuente, xa que logo, os vencedores escriben a “súa” historia, mesmo, para xustificar o inxustificable. Porque queremos pechar todas as feridas, selar a reconciliación, que vai moito máis alá dun “afán de superación” baseado na equiparación do reparto de culpas, pois o franquismo e a sublevación militar teñen autores identificados e coñecidos. autores identificados e coñecidos. Tamén é certo, que ao longo da guerra se cometeron barbaridades por ambos bandos, pero non é menos certo que soamente un bando homenaxeou, e moito, aos seus “caídos por Díos y por España”. Non por vinganza, senón como recoñecemento da dignidade de todas aquelas persoas ignominiosamente asasinadas, e a homenaxe dunha democracia e moito máis valiosa cá dunha ditadura, queremos que se lles restitúa a dignidade que como persoas lles corresponde e que non se enxalce como modélicas condutas ou persoas que daban vivas á morte.

Xosé María Pin Millares Vigo, outubro de 2009.

(Traido de http://www.xornal.com/artigo/2009/10/30/politica/feijoo-apoiase-losada-xogar-cos-toponimos/2009102920544950348.html)

Ai lalala

2009-10-27T10:48:00.000-07:00

Ai lalala, lacoruña,
ai lavedra e labañou,
ai labaca e lavacolla
e lavedro en avión.

Xente de lala que sente
noxo do que cheire a algo
que nin nomear se debe
a Galicia referente.

Largan lonxe o xentilicio,
polo que, se for preciso
diciren de onde son,
din de si que os naceron
ou residen en Galicia,
non "nazón", senón rexión
ou comunidade autónoma
e xa é moita concesión.

E para máis risa
enrolan o rulo
os do non mais si,
os do si mais non,
os da cerimonia
de la confusión.

Ai lalala, lacoruña,
ai lavedra e labañou,
ai labaca e lavacolla
e lavedro en avión.

Ai lalelo, meu amor,
a estulticia é o mellor.