nontedurmas.com

Este resumo não está disponível. Clique aqui para ver a mensagem.

O primate que fala

Definitio fit per genus proximum et differentiam specificam

horismós ek génous kaì diaforôn ésti

ὁρισμός ἐκ γένους καὶ διαφορῶν ἔστι

O animal racional,

o animal social, o animal político (segundo outra tradución),

o mono núo, o mono en coiros, o mono espido (tres traducións),

o primate que fala,

o primate que fala galego,

o primate que fala español,

o primate que fala inglés,

o primate que fala inglés variedade iankee.

Ben se ve que non sempre o home

-e a muller-, a persoa humana

ten a mesma esencia.

Para uns o xénero próximo é algo tan xeral

-o xénero sempre é xeral, xa a palabra o di:

xeral, adx., 'referente ao xénero'-

para eses o xénero é unha nota moi xeral,

como a animalidade, un supoñer, isto é,

a condición de ser pertencente

ao reino dos animais, distinto do das plantas,

dos seres micolóxicos e dos minerais.

Para outros o xénero próximo é próximo de verdade:

a condición de mono ou condición piteca,

a condición de primate, cumio da piteca,

por que non a condición pitecantantrópica?

O home simplemente é o xénero para a bioloxía divorciada da filosofía;

a persoa humana, esta da que coetaneamente temos experiencia,

é un homo sapiens malia a experiencia nos estar a dicir adoito e continuo

que a sabencia non se lle ve á maior parte delas

senón por azar ou por milagre algunha vez.

Mais isto da sabencia xa se refire á diferenza específica,

isto é, a aquela nota pola que a persoa humana se diferenciaría

dos demais seres que comparten con ela o xénero considerado,

supoñamos, a animalidade, a condición piteca,

a de primate, a pitecantrópica ou de homínido.

A definición "primate que fala" vén sendo empregada

pola filosofía próxima a sociobioloxía.

Agora ben, esa é unha diferenza específica auténtica,

verdadeiramente importante e pertinente,

razón de autenticidade, nobreza e plena humanidade?

Os nacionalsocialistas coidaban que o importante non é

a condición de falante, senón máis ben a da lingua que se falaba.

Os "gallegos" de hoxe, fieis aos seus formadores e políticos,

pensan que non é persoa humana auténtica

-polo que apenas se diferencia doutros primates ou homínidos-

aquela persoa que non fale ben o español e medio fale o inglés americano;

o de tamén falar galego é o de menos,

absolutamente prescindíbel.

Fidelidade á lingua propia

Dunha carta de Xaquín Campo Freire presentando a súa tradución duns artigos de Pagola á lingua galega extraio os parágrafos centrais:

[...] Teño decidido que pola miña parte non quero morrer

sen cumprir o voto de fidelidade á miña lingua e cultura.

Agora máis do que nunca.

Que ninguén me poida acusar nunca de ser morno nesta obriga.

Por min non vai morrer a lingua.

Téñoo decidido.

Se todos fan algo parecido,

Feijoo será coma un ferregacho que abouba e abouxa,

Por máis que teña matadores, matachíns,

masacradores e sacrificadores abondo

na actual Xunta e nos grupos renegantes.

Por min, na miña área de comunicación,

o galego está declarado lingua oficial e preferente,

en convivencia pacífica con todas as outras linguas,

ás que quero e estimo porque hai persoas que se expresan nelas

e sofren, choran e aman, coma min, na miña.

Pero, ademais, toda lingua é unha verdadeira obra de arte.

Na república que eu presido,

que é a miña área de convivencia e relacionamento,

e na que eu acollo agarimosamente

a todo ser humano e a toda a natureza,

o galego é a lingua de entrada.

"Fai xestos. Os xestos son importantes",

din os ecoloxistas.

Non asoballarei a ninguén.

E se sei a lingua do outro/a, acollereinos con afectividade tamén na súa.

E, se non a coñezo, tentarei ir facendo axiña aproximacións.

Agora ben,

no meu ser, na Galiza, e na miña República,

o galego é lingua oficial e preferente.

E nela nacín, medrei, fun polo mundo e nela quero vivir e morrer.

E ten de estar sempre presente coas honras que merece.

Por iso, sendo consecuente,

e aínda que me esixa traballo,

no que eu produza ou no que eu difunda,

fareino sempre en galego.

Non lle roubo a propiedade intelectual a ninguén,

citarei sempre con fachenda o seu autor.

E fareille ademais o favor de que o poidan ler noutra lingua máis do mundo,

en galego,

idioma tan culto coma outro calquera,

e para que poida presumir así de que xa está traducido e divulgado.

No caso deste autor, Pagola, xa o estou facendo oficialmente,

tamén para as súas homilías,

publicadas cada semana en Eclesalia.

Iso si.

Coidarei moito e sempre toda tradución para ser fiel ao pensamento

e á lingua orixinal de onde vén

e ao xenio non menos artístico

do galego no que é acollido.

Isto esixe estudo e traballo.

Pero pódovos asegurar que se aprende moito.

Pode ser unha manía máis!

Como diría Aznar e a canción:

En Texas somos así!

Nada máis. [...]

Xaquín

Querer, e non poder!

Fai máis o que quere ca o que pode. O vello dito, coma noutros casos, leva razón. Copio e encolo o último contributo de Xaquín Campo Freire a ilustrar un chisco o grave problema da lingua galega e o seu morno ou falso achego por parte dos que poden e non queren.

O Sr. LORENZO E A SÍNDROME DO

MALTRATADOR

XAQUIN CAMPO FREIRE. NARÓN, 13-09- 2010.

Referireime só á lingua galega e ás actuacións e confesións públicas e publicadas do Sr. Lorenzo encol da lingua galega. Para nada falo da vida privada deste señor que non coñezo nin me importa.

Tampouco quero minimizar, todo o contrario, a lacra das dramáticas mortes de tantas mulleres. Só, tal vez, anotar como as raíces deste problema psíquico están infiltradas coma “El huevo de la serpiente”, non só nas relacións interpersoais, senón tamén nas interculturais e intersociais.

Como describir esta síndrome? Sempre aparece un miñaxoia emerxente que non é ben acabado na integración da súa dimensión afectiva-emocional, da que tanto nos falou Daniel Goleman, e, mesmo por iso, a situación sobrepásao. Despois dun tempo breve de amaña e compón, o maltratador vese desmascarado e séntese impotente. Non sabe facerlle fronte á realidade afectiva na que está e sae do enredo a base de experimentar coa violencia.

Primeiro insulta para que estale o conflito e dar razóns externas ao seu cabreo interno. Logo pasará aos feitos: malla, zosca, deixa boquexando á vítima. Marca o territorio. E, preso da mala conciencia, volve maltratar, pero agora comendo a bicos envelenados á vítima, declarándolle amores para que así acougue máis aínda, anestesiada. No episodio seguinte, con calquera escusa pero con máis razóns, seguirá mallando impunemente nela. Incluso a invita a que reflexione sobre o seu mal comportamento, convencéndoa de que a culpa é dela, e axúdalle a descubrir a sorte que ten de telo a el ao seu carón. Grazas que a súa protección estará sempre aí. El é coma o seu reeducador e salvador. Esta será a fase máis perigosa e degradante. Cando ela está xa a morrer e non dá mostras de ser como debe ser, vólvese inútil toda labor con ela, resulta desesperante, e daquela, finalmente, será mellor rematala na próxima arroutada. “Se non provocase reiteradamente a situación e non me provocase a min desesperadamente, eu nunca faría tal”.

Fiquei impactado para moito tempo coa película “La decisión de Sophie”. Ademais da problemática sobre o nazismo, vin graficamente, na última parte do filme, as fases do proceso crecente do papel dun maltratador e o progresivo descenso na desestruturación da vítima, comida pola culpa, anulada na súa personalidade, na autoestima e na autodefensa. Chega o momento en que a mellor decisión, a única e a lóxica elección para ela, é morrer.

E aquí vén, Sr. Lorenzo, como eu vexo en vostede dende hai unha tempadiña a manifestación dos signos claros da síndrome do maltratador en relación a canto poida supor Galiza. Velaquí algúns dos elementos:

Vendeu vostede a súa alma ao diabo, ao Sr. Feijoo e a J. Vázquez, que non o enganaron, pois era o programa deles. Caeu de tonto útil e agora diante do xurado popular, incluso o do PP., quere vendernos a burra dos seus bicos envelenados para adormentar as vítimas: Lingua Galega, Cultura Galega, Publicacións e Xornais Galegos, Libros galegos destruídos e prohibición de publicación doutros textos novos nesas materias, ameazas a cantos ensinen nesa inútil lingua, etc, etc. Voulle citar só dous exemplos dun Xornal dixital, un dos que aínda non afogaron. Veremos se colle alento abondo para non ficar sen folgos, se de vostedes depende. Vaiamos ao espello:

“Na mesma semana en que naufragou no Congreso o acordo polo que, tamén de xeito unánime, o Parlamento de Galicia reclamaba a transferencia das competencias de Tráfico –e, polo tanto, o despregamento da Policía galega–, Lorenzo aproveitou a homenaxe a Gonzalo Jar, xeneral da Garda Civil recentemente falecido e coñecido defensor da lingua galega, para reclamar que “os corpos de seguridade que operan en Galicia, así como a Xustiza” opten pola lingua propia do país.

“Mentres, no ámbito educativo, o decreto xestionado polo seu departamento está a xerar toda unha treboada entre a comunidade escolar, Lorenzo considerou o acto en honra do axente falecido coma unha “excelente oportunidade” para o “recoñecemento” non só do homenaxeado, senón “de todas aquelas persoas e entidades que traballan a prol do idioma propio de Galicia dende a sociedade”, enfatizou.

“Neste escenario, Lorenzo considerou que o acto de lembranza a Gonzalo Jar é “un bo lugar para que todas as Administracións, iso que chamamos Estado en sentido amplo, nos comprometamos a explorar todas as vías de cooperación” co obxectivo, di, de continuar o labor iniciado en campañas coma En galego, con toda seguridade, no que se perseguiu o “obxectivo de que se divulgase nas comisarías os dereitos lingüísticos da cidadanía e o establecemento nas súas dependencias dos servizos para atender oralmente e por escrito en galego”. XORNAL.COM 12/09/2010 - 00:57 h.

Vaia aínda, entre moitas, outra perla preciosa. Toda a Xerarquía Eclesiástica Galega e máis vostede en publicado contubernio fan un concerto para promover dicir unha palabriñas en galego nos actos solemnes que lles pete. Manda “trillos”, que diría D. Federico. Que toda unha Igrexa que ten o exemplo vivo de Xesús de Nazaré, quen falaba o arameo popular, no hebreo culto e

probabelmente en grego, que ten toda a teoloxía do misterio da encarnación no seu patrimonio e, por se tiña dúbidas, ten todas as declaracións e aclaracións do Concilio Vaticano II e do Concilio Galego e a Pastoral de Monseñor Araújo, que ten autonomía de seu, que foi unha das causantes seculares da perda e descrédito do idioma autóctono, lembremos o de “Hable usted en cristiano” no que todos, todos, os nosos devanceiros foron reiteradamente aldraxados, que nos multaron nos seminarios por falalo e outras cousas, ... , pois manda “trillos” que teña que vir o Sr. Lorenzo facer un compromiso cos señores bispos, clero e sacrosanto pobo de Deus da Galiza, para dicir unhas mal urdidas palabras na lingua deste pobo. E xa sei que houbo moitos eclesiásticos ou alumnos de seminarios que son figuras e modelos na Literatura. Pero foron a excepción díscola e discordante da que algúns queren agora apropiarse, o mesmo que fan con todo o que Castelao significa. Felices todos! Volvamos ao espello:

“O Arcebispo de Santiago, monseñor Julián Barrio, mostrou hoxe o seu interese por fomentar a utilización da lingua galega nas celebracións relixiosas e a actividade eclesiástica da Catedral con motivo do Ano Santo. Así o asegurou tras manter unha reunión co secretario xeral de Política

Lingüística, Anxo Lorenzo, que lle trasladou a importancia de incluír este idioma en celebracións tan relevantes como a Misa do Peregrino, "un dos actos de maior asistencia de fieis, especialmente durante o Xacobeo.

"Así mesmo, Anxo Lorenzo ofreceulle ao arcebispo o asesoramento lingüístico necesario para facilitarlle a utilización da lingua propia de Galicia noutras iniciativas, como a web do Arcebispado. Ademais de "favorecer que os fieis galegofalantes se sintan aínda máis acollidos no templo do Apóstolo", Anxo Lorenzo resaltou que a presenza do galego nas celebracións relixiosas é "un xeito de compartir cos peregrinos de fóra de Galicia unha das maiores riquezas da Comunidade".

"Respecto á próxima visita do Papa a Santiago, o responsable de Política Lingüística destacou este acontecemento como unha "oportunidade" para "poñer en valor a riqueza lingüística de Galicia" e expresou o seu desexo de que o galego estea presente nas intervencións do Santo Pai.

"Grazas á súa colaboración con Política Lingüística, o Arcebispado de Santiago elaborou e difundiu en 2009 diverso material divulgativo de tema bíblico en galego."

XORNAL.COM 12/09/2010 - 00:57.

Que heroicidade por parte dos dous! Merecen o “PREMIO PERELLO 2010”. Mírese no espello, Sr. Lorenzo, con eses ollos tan expresivos e rebuldeiros que Deus e os seus pais lle deron, mírese no espello. Se o espello non está trucado, nunca engana. Porque o espello só reflicte a imaxe obxectiva do que se lle pon diante, neste caso, vostede mesmo. Porén, sempre podemos autoenganarnos.

Non, Sr. Lorenzo. De ser un vostede un maltratador da nosa lingua nunca se librará por moitos trucos que empregue. Vostede xa nunca máis será de fiar. Porque vostede era profundamente consciente da situación real da nosa lingua. Vostede mesmo militou conscientemente contra desta situación esmorecente e aguniante. Agora o espello só amosa unha traizón. E a dos bispos, tamén.

Os seus bicos actuais están envelenados. Coma os de todos os maltratadores, que viven nunha profunda esquizofrenia vital, só fai estes xestos coa policía, cos bispos, cos grupos de fóra do país, para lavar a súa mala conciencia. Mas o decretazo está aí. E o galego, varrido da escola. Os nenos xa non saberán nunca máis falar galego. E, o que é peor, co exemplo de vostedes, xa lle profesan agora un auténtico noxo e desprezo. Iso si que é seu. Este é o voso trofeo. Nunca máis serán de fiar. Cando poidan, darán a estocada final. Mas nunca será o heroe nacional. Galiza tampouco paga a traidores. Vostede só será un pobre maltratador dunha vítima inocente. Pode ter fachenda!

Parabéns Sr. Lorenzo!

Estas dous últimas

Noutro blogue de meu, sobre cuestións directamente lingüísticas, acabo de facer unha entrada que encolo aquí, tendo en conta que nela se expón un feito que, aínda que máis se presta a facer chorar, tamén pode dar ocasión a rir, iso si, brevemente. Breve rías, pois logo!

"Estas dous últimas foron as máis castigadas polo lume [...]."

A énfase é miña. A cita é textual.

Non chega esta aquí extraída dunha redacción escolar. Tómoa da noticia sobre un incendio de verán publicada o pasado día 6 de agosto por un xornal galego. Este xornal por riba gábase de facer periodismo en clave galeguista. Tan galeguista, ben se ve, que os seus redactores descoñecen que o numeral cardinal dous cambia segundo o xénero do substantivo ao que determina ou substitúe; polo que a forma feminina da palabra é dúas, nunca dous. O emprego de dous nesa distribución constitúe un puro e feísimo calco morfosintáctico do castelán.

Mais xa me vexo entrar no emprego dunha xiria metalingüística, ante a cal a ignorancia gramatical dalgún periodista se pode sentir tentada a pensar: "de que me fala este?" A louca, a ousada coma sempre, ignorancia!

Ignorancia que, coma adoito acontece, non se limita ao eido gramatical. Volvamos ao texto da noticia. Citemos a parte do texto ao que a cita anterior se refire anaforicamente:

"As parroquias de Moledo e Teoira, no concello pontevedrés de Marín, tiñan onte pola tarde cheiro a queimado. Aínda que o incendio que afectou á zona producírase o mércores cara ás 19.00 horas e os servizos de extinción tíñano controlado poucas horas despois, ao día seguinte o vento volveu avivar algúns focos que os efectivos de emerxencia da Xunta e do Seaga afanábanse en “apagar”, tal e como contaban algúns técnicos, moi preto da praia da poboación de Loira. Nese lugar, ata as catro da tarde aproximadamente, aínda estivo cargando auga un dos tres helicópteros que prestaron servizo ás parroquias afectadas, basicamente Loira, Ardán, Moledo e Teoira."

Intelligenti pauca! "Estas dous últimas" remite evidentemente a "Moledo e Teoira", referidas no primeiro parágrafo do texto dun xeito circular e pechado, nisto chapeau! Porén, agárrese ben o lector, o xornalista eleva por arte de maxia tres lugares ou aldeas á categoría de parroquias, permitíndose ademais subtraerlle o artigo ao topónimo A Teoira. O lector do xornal que descoñeza a zona, á vista da información que aí se lle dá, pensará que, entre as parroquias do concello de Marín, hai catro ás que afectou o incendio deses días, sendo os seus nomes Loira, Ardán, Moledo e Teoira. Que inmenso erro!

Só Ardán é parroquia. Moledo e a Teoira son aldeas ou lugares desa parroquia. En canto a Loira, é topónimo dun río, unha praia e un barrio da parroquia de Seixo, estremando con Ardán.

Concluíndo direi que me causou gran tristeza a constatación de ignorancia tan compacta, atinxente a eidos tan débiles como vitais da realidade galega: a súa morfosintaxe, a súa toponimia, o seu poboamento e ordenación do territorio. Unha enorme apisonadora castelanomorfa uniforma as mentes galegas facéndoas incapaces de concibir outra realidade do que aquela axeitada á cosmovisión dominante que se expresa por e na lingua de Castela. O galego que nos queda, a mesma realidade que esta lingua expresa, están a nos ser cambiadas de xeito témero e irrecuperábel. A onde imos chegar!

Galicia gana concellos

Tal é o título da breve nota que nos envía o noso amigo Antón Gómez González, na que Xosé Mª Pin Millares comenta a pavera noticia de hai uns días pola que soubemos que na Xunta lle saíron bos e avantaxados discípulos ao señor conselleiro de Cultura en canto inventor dos topónimos galegos Desván de los Monjes e Toro. Copio a referida nota mentres río breve e agremente:

Galicia gana Concellos

Galicia perde habitantes, pero gana Concellos, así o reflicte o BOE do 29 de xuño de 2010. Os trece novos concellos pertencen todos á provincia de Ourense, pero, como corrixir é cousa de sabios, a Consellería de Economía e Industria, seguramente por razóns económicas, deixou a progresión en catro concellos, polo de agora.

Os novos concellos non aparecen nos mapas nin na historia de Galicia; aínda que para mudar a historia, chegou Feijoo a Galicia en comisión de servizos e, polo camiño que leva, todo será novo baixo o sol do noroeste peninsular. O despegue científico iniciouse hai pouco tempo co descubrimento de Desván de los Monjes; pero, como a ciencia avanza unha barbaridade, mediante probas do carbono 14 xa reinventamos El Juncal de Espadañedo, La Calle, antes A Rúa; A Bolla e o Bollo, antes A Bola e O Bolo; La Colina de Miño e Colina del Valle, antes Castrelo de Miño e Castrelo do Val; moi orixinal e despois dunha profunda investigación puido localizarse La Finca, antes Leiro. A Veiga, Verea, San Cristovo de Cea, Monterrei, Vilardevós e Vilamartín tamén sufriron ataques destes ignorantes iconoclastas da toponimia e da lingua galega.

Calquera principiante sabe que os tradutores automáticos conducen automaticamente a solemnes disparates; polo tanto, non facer unha revisión posterior indica unha inmensa frivolidade e unha monumental incapacidade.

Posiblemente, o máis conveniente para Galicia sería a destitución do adestrador e de toda a súa equipa.

Rubén, "Lingua de Ouro"

Copio e encolo o poema de circunstancias que lle dedica Xaquín Campo Freire ao saber que lle foi concedido por "Queremos galego" de Marín este premio:

Rubén, o noso Rubén, o Rubén de toda a vida,

o que nos quere e a quen queremos,

vén de ser premiado Lingua de Ouro,

tal coma un Crisóstomo de hogano,

e ben merece parabéns.

E fronte a tanta Lingua de trapo,

estropallos das desfeitas,

que nin se atreven a comparecer,

cómpre celebrarmos estes pequenos fachos de esperanza e profecía

que veñen avanzando con forza.

A soberba do Feijoo e dos seus cobizosos seguidores

teñen os pés de barro

e asentan sobre de areas movedizas.

Dime o corazón que Galiza está a despertar do seu letargo

e que algún día VENCEREMOS NÓS!

ÁNIMO, COMPAÑEIROS!

SOMOS MOITOS.

A ALBA DE GRORIA

COMEZA A DESFACER OS FIAÑOS TRAMPOSOS

DOS FILLOS DAS TEBRAS.

A SENRAZÓN DA SENRAZÓN

TERÁ DE COMER ALGÚN DÍA

A VERGOÑA E A CARRAXE

QUE HAI EN TODOS ESTES MAL NACIDOS

NUNHA NACIÓN QUE OS ENXENDROU

PARA SEREN FILLOS DE BEN.

E HANSE VER A SI MESMOS

CUBERTOS DE INDIGNIDADE.

DEIXA QUE OS RÍOS CHEGUEN AO MAR!

AS LINGUAS DE OURO

HAN RELUCIR COMA O SOL QUEIMANTE

E PURIFICADOR DE MEIODÍA.

AO 'LUME NOVO' DE SAN XOÁN

EU XA BOTEI Á QUEIMA OS FRUTOS

DESTA MALA NABIÑA,

DE TODA ESA COUZA RILLANTE

E A SÚA RELA LORDENTA E COTROSA,

E A MIÑA TAMÉN .

UN SAÚDO E PARABÉNS PARA TODOS.

XAQUÍN.