Leamos a Proposta institucional sobre a lingua galega ao Parlamento de Galicia, memorando que o Consello da Cultura Galega ofrece á consideración do Parlamento, aínda que tamén o dirixe ao goberno da Xunta e a toda a sociedade galega, en vista da gravidade do conflito social creado arredor da política lingüística. Acharase en:
Faremos aquí unha relación das ideas vertidas no documento.
- A asociación do galego coa idea de imposición e a do castelán coa liberdade constitúe "unha groseira falsificación da realidade", carente de todo fundamento na historia remota e recente deste país.
- A lingua galega "precisa dun apoio especial para superar a súa posición actual de desvantaxe, resultado do maltrato que recibiu no pasado".
- A súa convivencia co castelán "non é unha fonte de problemas e complicacións, senón un potencial de fortaleza e de riqueza da nosa sociedade".
- Cómpre asegurar a "igualdade plena" entre galego e castelán e espallar logo a "competencia plurilingüe", facendo referencia especial ao inglés e ao portugués.
- No canto do actual ambiente de controversia e enfrontamentos, cómpre unha "atmosfera de debate sereno e informado", en "procura de acordos amplos que permitan restablecer unhas bases sólidas desde as que encarar [...] a recuperación do galego".
- O problema da lingua "é unha cuestión que atinxe á sociedade no seu conxunto", de xeito que "a responsabilidade pola recuperación debe ser partillada polo conxunto do país" e non deixada á sorte das decisións e programas dos políticos.
- Establece como principio o de que "as liñas xerais da política lingüística en Galicia" deben apoiarse en "bases firmes", que son estas dúas: "un amplo consenso social e político" -isto é, social e non só político- e "o respecto ao conxunto da nosa lexislación lingüística básica, en particular a Lei de Normalización Lingüística". A continuación, lembra os que cualifica como artigos principais desta Lei,entre eles:
Art. 1.- "O galego é a lingua propia de Galicia."
Art. 4.- "O galego, como lingua propia de Galicia, é lingua oficial da Comunidade autónoma, da súa Administración, da Administración Local e das Entidades Públicas dependentes da Comunidade Autónoma."
Art. 10.- "Os topónimos de Galicia terán como única forma oficial a galega."
Art. 20.-"Serán obrigas da Xunta de Galicia:
1. Fomentar a produción, dobraxe, subtitulación e exhibición de películas e outros medios audiovisuais en lingua galega.
2. Estimular as manifestacións culturais, representacións teatrais e os espectáculos feitos en lingua galega.
3. Contribuír ao fomento do libro galego, con medidas que potencien a produción editorial e a súa difusión."
- Logo lémbranos, verbo do ensino, que a acción do goberno debe necesariamente axustarse a uns límites e obxectivos establecidos pola Lei de Normalización, que son:
* O dereito do alumnado á primeira escolarización e alfabetización na súa lingua materna (art. 13,1).
* O deber de asegurar que ao final dos ciclos obrigatorios os alumnos e alumnas posúan unha competencia equiparable nas dúas linguas oficiais (art. 14,3).
* Non se pode separar o alumnado por razón da lingua en centros nin aulas diferentes, se non for excepcionalmente e en aulas (art. 13,3).
-Especial énfase se pon en deixar patente que o Plan Xeral de Normalización Lingüística foi aprobado por unanimidade do Parlamento de Galicia en dúas ocasións (en 2004 e en 2008) e baixo gobernos de distinto tipo político. Desta maneira está reivindicando a súa validez.
Dos anteriores presupostos e principios extrae as seguintes consecuencias, que traslada ás institucións e á opinión pública:
1ª) A política lingüística e "calquera modificación substantiva da normativa legal vixente" referente a aquela deben arrouparse nun "amplo consenso político, social e institucional".
2ª) Isto suposto, "en ningún caso se deben tomar medidas que supoñan un retroceso no proceso de recuperación do galego" en vistas a situalo en igualdade co castelán.
3ª) Os políticos e gobernantes "deben impulsar un discurso público" no que o galego deixe de presentarse como un problema e apareza como un "recurso ou activo social".
4ª) O goberno debe poñer os medios necesarios para unha política lingüística equilibradora non soamente no ensino, senón no conxunto da sociedade. Engade que o "funcionariado e o conxunto das institucións e servizos públicos deben estar suxeitos a especiais obrigas de capacitación e uso do galego", co fin de respectar os dereitos dos galegofalantes igual ca os dos castelanfalantes.
- Finalmente, en virtude da súa fundacional facultade de asesoramento aos poderes públicos, o plenario do Consello da Cultura Galega acorda, a 17 de novembro de 2007, dirixirse ao Parlamento de Galicia e propoñerlle que promova "a constitución dunha Comisión Parlamentaria que, oídas as institucións, colectivos e expertos que considere oportuno, elabore unha proposta de desenvolvemento consensuado do Plan Xeral de Normalización Lingüística".
